10 jaar na de moord op Pim Fortuyn

6 mei 2002, iets na 6 uur 's avonds. De Nederlandse milieuactivist Volkert van der Graaf maakt met enkele welgemikte kogels een eind aan het leven van Pim Fortuyn, één van de meest markante politici die Nederland heeft gekend. We blikken terug op deze politieke moord.

Vandaag wordt in heel Nederland de dood van Pim Fortuyn herdacht. Onder andere in de Laurentiuskathedraal in Rotterdam is een herdenkingsmis gehouden voor de vroegere socioloog, publicist en politicus. Fortuyn werd vermoord omdat hij volgens Volkert Van der Graaf als een bedreiging werd gezien voor de "zwakkeren in onze samenleving".

In de vroege avond van die noodlottige 6 mei werd hij geïnterviewd in een programma op de radiozender 3FM in het Mediapark in Hilversum. Toen Fortuyn naar buiten liep, schoot milieuactivist Volkert van der Graaf hem met een pistool op korte afstand neer. Na een korte maar hevige doodstrijd overleed hij aan zijn verwondingen. Omdat de moord vlakbij de studio's van de publieke omroep gebeurde kon de media deze gebeurtenis meteen de Nederlandse huiskamers insturen.

Door deze politieke moord ging een schokgolf door Nederland. Niet alleen was Fortuyn de leider van de Leefbaar Rotterdam-fractie - de grootste partij in die stad - maar hij maakte ook geen geheim van zijn ambities om premier te worden. Postuum kreeg Fortuyn bij de parlementsverkiezingen van 15 mei 2002 nog 1,1 miljoen stemmen, maar ook jaren later zou zijn gedachtengoed nog voor de nodige polemiek zorgen.

"Tien jaar later valt het vooral op hoe actueel veel van zijn thema's nog zijn", zegt de Nederlandse politieke redacteur Raoul du Pré van de Volkskrant. "Het onderpresteren van de collectieve sector, de worsteling van de middenpartijen, de moeizame emancipatie van moslimvrouwen of de maatschappelijke problemen rond Marokkaanse jongens."

In tegenstelling tot het populaire beeld van Fortuyn als vuilgebekte politicus kon de man zijn standpunten eigenlijk heel welbespraakt uitleggen als hij de kans daarvoor kreeg. Dat bleek onder andere uit ruwe beelden die de Nederlandse publieke omroep VPRO 10 jaar na zijn moord vrijgaf. De ongemonteerde reportage van ruim een uur is nooit uitgezonden maar kan je nu hieronder bekijken: (AN)