"Al sinds eind jaren '70 geen sancties meer voor wie niet stemt"

Niet gaan stemmen staat al een hele tijd niet meer bovenaan het prioriteitenlijstje van Justitie. "Tot eind jaren '70 begin jaren '80 zijn er nog juridische sporen terug te vinden van processen. Nadien heeft Justitie zich er niet al te veel meer mee bezig gehouden", zegt politoloog Pierre Verjans van de Universiteit van Luik.

De woordvoerster van Justitieminister Annemie Turtelboom liet zich donderdag in enkele kranten ontvallen dat het vervolgen van wie niet gaat stemmen niet al te hoog staat op het prioriteitenlijstje van het Belgische gerecht. In theorie dreigt nochtans vervolging en een boete.

Symbolisch

Verjans noemt de uitspraken van Turtelbooms woordvoerster vooral symbolisch. De grondwet mag dan wel een stemplicht opleggen, toch lopen thuisblijvers al decennialang geen groot risico op vervolging meer.

Of de uitspraken op drie dagen van de verkiezingen dan veel twijfelaars zullen thuishouden? "Je zou het kunnen zien als een aansporing om niet te gaan stemmen", oordeelt Verjans. "Maar je mag niet vergeten dat de Belgen quasi-automatisch gaan stemmen. Ze zijn erg gehecht aan het vervullen van hun electorale taak."

Al wijst zijn eigen onderzoek toch ook op een stijging van het aantal "onthechten". Over de lange periode 1919-2010 kwamen de afwezigheden én de blancostemmen samen gemiddeld uit op 12 procent in Vlaanderen, 13,5 procent in Wallonië en 15 procent in Brussel. Sinds 1999 zitten die cijfers in stijgende lijn, met een opvallende Brusselse uitschieter van 30 procent in 2006.

Archieffoto Belga: Pierre Verjans