Asociale pensioenhervorming voor iedereen ... behalve politici!

De regering Di Rupo I heet een sociale regering te zijn, maar de eerste beleidsbeslissing die genomen wordt is een asociaal en kortzichtig bijschaven van de pensioenregeling.

Het stond in de sterren geschreven dat 'sturm und drang' minister Van Quickenborne de eerste wou zijn die binnen de regering Di Rupo I zijn stempel wou drukken op de maatschappij. Als Minister van Pensioenen heeft Van Quickenborne de plicht om het hele stelsel te hervormen opdat binnen 20 à 30 jaar iedereen nog van een aanvaardbaar pensioen zou kunnen genieten. Zijn in 50 pagina's bij elkaar geschreven amalgaam aan schaafwerk heeft echter die bedoeling niet: het is enkel en alleen een saneringsoperatie.

In 2010 kwamen er 107.000 gepensioneerden bij, in 2011 zal dat zeker niet minder zijn. Door het optrekken van de minimumpensioenleeftijd van 60 naar 62 jaar zullen er in 2012 en 2013 minder gepensioneerden bij komen. Dat is dus een besparing voor de overheid doordat er geen pensioenen moeten worden uitgekeerd. Dat daardoor een pak anderen in de duurdere werkloosheidsval blijven zitten, wordt wel gemakshalve vergeten. Het geheel leidt dan ook niet tot een betaalbaarheid van de toekomstige pensioenen. Aangezien dat die betaald worden met het belastingsgeld op de geleverde arbeid, dienen er in de eerste plaats meer arbeidsplaatsen gecreëerd te worden, dienen de openstaande betrekkingen beter ingevuld te worden en dient de arbeid, geleverd door een 50-plusser financieel niet te zwaar door te wegen voor de werkgever. Een plafonering van de belasting die betaald dient te worden op de geleverde prestaties van een oudere werknemer zou een stap in de goede richting zijn. Maar dit is niet aan de orde, want dan zou de staat veel inkomsten verliezen. Althans, dat is de veronderstelling.

Het eenvoudig verhogen van de pensioenleeftijd heeft dan ook geen zin want het is niet effectief en onrechtvaardig. Het is niet effectief, omdat veel oudere werknemers doordat ze voor de werkgever te duur worden, toch bedankt worden voor bewezen diensten en dan voor hun pensionering eerst nog in duurdere takken van de sociale zekerheid – de werkloosheid, het brugpensioen, de invaliditeit – terechtkomen. Dus is de gemaakte veronderstelling fout. Het is onrechtvaardig, omdat de mensen worden gestraft die vroeger zijn beginnen te werken. Die dienen nu langer te werken, maar hebben door hun vaak arbeidsintensiever werk ook al een lagere levensverwachting. Hun geleverde arbeid betaalt dus het langere pensioen van zij die minder lang en minder fysiek hebben moeten presteren en wel degelijk kunnen genieten van een zorgeloze oude dag.

Zoals politici bijvoorbeeld, die na een 'loopbaan' van 20 jaar in het parlement recht hebben op het riante pensioen dat 75% van hun parlementaire wedde bedraagt. Dat maakt dus een pensioen van 4.326 euro per maand. Een ex-parlementslid die zijn mandaat slechts twee jaar heeft uit geoefend - wat de situatie is voor al de nieuw verkozen leden van Kamer en Senaat die eigenlijk gedurende die tijd quasi werkloos zijn gebleven - trekt een pensioen van 411 euro (bovenop zijn ander pensioen), terwijl een gemiddeld pensioen in België 600 euro bedraagt. Dat het parlement zelf eerst het voorbeeld geeft en ook hier 40 jaar dienst laten overeenstemmen met een volledige carrière.

Want enkel het - ook gelanceerde - idee van een pensionering op basis van een loopbaan van 40 jaar, bijvoorbeeld, is wél rechtvaardig en doelmatig. En die periode kan eventueel nog geleidelijk verhoogd worden als de levensverwachting blijft stijgen. De vraag is dan vooral: wat telt mee? Ziekte en zorg alvast wél, een sociale maatschappij die naam waardig vangt deze problemen op. Ook de eerste jaren werkloosheid dienen mee gerekend te worden, al was het maar omdat het de regering zo verplicht werk te blijven maken van een actieveringbeleid. Over vrijwillige arbeidsonderbreking via tijdskrediet en over de jaren van studeren kan gediscussieerd worden. Meer zelfs: ook over de levenskwaliteit in rusthuizen en een uitbreiding van de paliatieve zorg moet het maatschappelijk debat worden gevoerd. Maar dan moet de discussie wel degelijk gevoerd worden en niet stoemeings middels 50 pagina's door middel van de karwats door het verkozen parlement gejaagd worden.

(EJ)