Belgische hoven mogen advies vragen in Straatsburg

Binnenkort kunnen de hoogste hoven van ons land (het Hof van Cassatie, het Grondwettelijk Hof, de Raad van State) aan het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in Straatsburg een advies over de mensenrechten vragen. Nu kan dat nog niet. Het protocol dat dit mogelijk maakt werd vandaag voorgelegd aan de 47 lidstaten ter ondertekening. Maar België is tegen dit protocol.

Het EHRM in Straatsburg wordt overspoeld door zaken. Letterlijk iedereen gaat "naar Straatsburg". Vorig jaar liepen 65.510 nieuwe zaken binnen, in 2013 al 46.000 tot 1 augustus. Het EHRM heeft dus te veel werk.

Veel kritiek

Bovendien is er steeds meer kritiek op het EHRM. Dat gaat zijn boekje te buiten en stelt zich - zeker in asielzaken - in de plaats van de landen van de Raad van Europa.

Beslissingen die in een lidstaat na een moeizaam democratisch proces werden genomen kunnen in Straatsburg door 7 niet-verkozen rechters op verzoek van de verliezer van dat democratisch proces (!) gewoon in de prullenmand worden gegooid. Men spreekt dan ook van een "gouvernement des juges" (een regering van niet-verkozen rechters). De onvrede over het EHRM is groot, vooral in Engeland en Nederland.

Er volgden een aantal conferenties om de toevloed van zaken in Straatsburg te beperken. Die leidden tot enkele hervormingen.

Advies vragen

Eén hervorming start vandaag. Ze bepaalt dat de hoogste hoven van ieder land "prejudiciële vragen" kunnen stellen aan Straatsburg. Die hoven kunnen dus in mensenrechtengeschillen een advies vragen aan Straatsburg en moeten dat dan volgen. Dat kan tot nu toe niet.

Het protocol werd vandaag in een plechtige zitting "open verklaard voor ondertekening". Armenië, Finland, Frankrijk, Italië, San Marino, Slowakije en Slovenië deden dat al. Het protocol treedt echter maar in werking als tien landen het geratificeerd hebben. En als lidstaat moet je niet meedoen als je niet wil. Het blijft dus toekomstmuziek.

België is tegen

België heeft het protocol niét mee ondertekend. De hoogste hoven van ons land zijn volgens goed ingelichte bron tegen de regeling. Ze vinden het al erg genoeg dat ze "prejudiciële vragen" moeten stellen aan het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. Dat is het hoogste Hof van de Europese Unie. Luxemburg verschilt van Straatsburg, dat over veel meer landen recht spreekt en veel ruimere bevoegdheden heeft: Straatsburg oordeelt immers over álle mensenrechten.

Machtsuitbreiding

In justitiële kringen wijst men erop dat Straatsburg nu nog niet eens zijn zaken op tijd afgehandeld krijgt. Als Straatsburg ook nog over alles gaat adviseren, krijgen ze nog meer werk.

Bovendien vindt men dat dit protocol de macht van Straatsburg eerder zal uitbreiden dan beperken en beperken was de bedoeling.

JDW