Bijna de helft van de vervroegd vrijgelatenen belandt terug in de gevangenis

“Voorwaardelijke invrijheidsstelling heeft zijn nut bewezen”, zo titelden enkele kranten deze week. Slechts 5,5% van de vrijgelatenen zou in slechte gewoonten hervallen. Maar in werkelijkheid belandt bijna de helft na korte tijd weer in de gevangenis.

Het is inderdaad zo dat volgens de officiële cijfers slechts 5,5% van de voorwaardelijk vrijgelaten gedetineerden recidiveert. Of met andere woorden: opnieuw soortgelijke feiten pleegt. Maar dat percentage geeft wel een foutief beeld, want in totaal komt 42,5% weer achter de tralies terecht. Wat doet die overige 37% dan verkeerd? Die plegen nieuwe feiten die niet vergelijkbaar zijn met de vorige, of schenden hun voorwaarden.

Zo zit Albert Barrez, die we nog kennen vanwege de moord op Karel Van Noppen, sinds vorige week opnieuw veilig achter slot en grendel. Hij had contact met een andere ex-gedetineerde en zo de voorwaarden geschonden die hem waren opgelegd bij zijn voorwaardelijke vrijlating.

Uit het jaarverslag van het Directoraat-Generaal Justitiehuizen blijkt nu dat hij lang niet de enige is die zo’n fout maakt. Daar heeft men geconcludeerd dat van de ongeveer 700 vervroegd vrijgelaten gevangenen die men begeleidde, 42,5% mislukte. De meest voorkomende fout was het niet naleven van de voorwaarden, zoals Albert Barrez. Maar liefst 86% zou zich hier schuldig aan maken.

Dit geeft natuurlijk wel een vertekend beeld. Iemand die pakweg voor drugshandel is opgepakt en na zijn vrijlating opnieuw wordt opgepakt wegens ‘handel in verdovende middelen’, zal bij die 86% horen. Die persoon zal immers vervroegd vrijgelaten worden met als voorwaarde ‘niet meer in contact komen met drugs’. In werkelijkheid zal het percentage ‘nieuwe feiten’ dus veel hoger liggen dan die 5,5%.

Voorwaarden voorwaardelijke invrijheidsstelling

Iemand die minder dan drie jaar effectieve celstraf krijgt, zal na één derde van zijn straf gezeten te hebben automatisch weer vrijkomen. Ook iemand die langer dan drie jaar in de cel moet kan vervroegd vrijgelaten worden, maar moet dan wel aan enkele voorwaarden voldoen. Zo moet de veroordeelde een vast adres hebben, verplicht gevolg geven aan oproepingen van het Openbaar Ministerie of Justitie-assistenten en mag hij of zij geen strafbare feiten meer plegen. Ook kan de rechtbank dus de veroordeelde onderwerpen aan bijkomende, geïndividualiseerde voorwaarden. (SL)