Breivik krijgt vakantie-oord

Het Noorse monster Breivik, wilde met zijn dodelijke raid vechten tegen de open samenleving en vrije aanpak van misdadigers in zijn land. Komt die liberale tolerantie hem nu wel heel mooi uit, want net die Noorse visie maakt van zijn "zwaarste" straf een vakantiereisje...

De openheid van Noorwegen vindt namelijk ook zijn weg in het gerechtelijk systeem. Er kwam al wereldwijd veel opspraak toen bekend werd gemaakt dat Breivik maximum 21 jaar gevangenisstraf kan krijgen voor zijn massamoord. En geloof me, daar zal hij niet om baten, want in die 21 jaar belandt hij in een fraai optrekje...

Bastoy, ook wel een "modelgevangenis" genoemd, is een eiland op zo'n 70 km van Oslo, waar Breivik vorige week zeker 76 slachtoffers maakte. Er zitten zo'n 115 gedetineerden en vooral de 'zware gevallen' van Noorwegen. Gevangenis is veel gezegd. De Noren spreken liever over "een open gemeenschap" van moordenaars, verkrachters en binnenkort ook Breivik.

Een kleine schets van hoe Breivik zijn straf eruit ziet:

Op het eiland aangekomen krijg je een prachtig zicht van dromerige landschappen. Temidden het groen ligt een gezellig dorpje met traditionele Noorse huisjes, een kerk en een boerderij. In één van die huisjes krijgt Breivik maximum 21 jaar onderdak. Onderschat het niet... Het zijn ware vakantiehuisjes, ingericht én met zonneterras... In het halfpension kun je ook iedere dag genieten van een gratis warme maaltijd. Met een part-time jobke van half acht tot half twee kun je er gemakkelijk rondkomen voor je andere hongertjes. En na de werkuren? Dan moeten ze zeker ook niet op hun honger blijven zitten, want er is keuze zat voor de criminelen: Vissen, naar de bib gaan, sporten,... "en daar is ons zwemplekje", wijst een crimineel.

"Zolang je maar om 11 uur 's avonds weer in je huis bent, want dan komen ze koppen tellen en je goedenacht wensen." Het personeel is er dan ook niet alleen enorm gastvrij, maar helemaal vrij... In het weekend lopen er zelfs maar 4 bewakers op het open domein om de 115 zware misdadigers in het oog te houden. Tralies vind je er niet. Alleen boerenomheiningen en 1 hek om de vrije burger, die ook even op het prachtige eiland tot rust wil komen, van de 'gevangenis' te scheiden. Niets op Bastoy doet je aan een gevangenis denken...

"Als je een hond lang in een hok opsluit, bijt hij als hij eruit komt"

"We bieden de gevangenen een systeem dat vergelijkbaar is met een kleine Noorse gemeenschap", vertelt een medewerker over het vakantie-oordje. "Het is belangrijk dat de mensen hier grotendeels vrij zijn en een samenleving vormen", zegt hij en vergelijkt een Breivik met een hond: "Als je die lang in een hok opsluit, bijt hij je als hij eruit komt." Hoewel ík Breivik liever niet als huisdier zou hebben... Een mens kun je hem ook al niet noemen, maar toch hanteert Bastoy de 'human ecology'-straf voor misdadigers. Breivik zal zelfs één en ander in het potje te roeren hebben, want de gedetineerden krijgen binnenkort een typisch Noors openbaar bestuur, waar ze zelfs invloed hebben op de toekomst van Bastoy. Misschien dat de radicale Breivik daar dan wel eens verandering in zal brengen...

De Noren geloven nochtans keihard in de transformatie van zware crimineel naar brave burger. "We denken aan hun vrijlating, niet aan hun straf. Je kan ze maar beter voorbereiden op hun terugkeer in de maatschappij", zegt de Bastoy-directeur. Die beweert nog dat het vakantieverblijfje wel degelijk de gemoederen van de criminelen bedaart. "In Europese landen hervalt zo'n 70 tot 80%. In Noordelijke landen is dat 30% en in Bastoy slechts 16%."

Na een kijkje op het eiland zijn we dan ook niet verwonderd te horen dat de criminelen er moeilijk weg te slaan zijn. Maar ze blijken er toch wat menselijker op te worden in Bastoy: "Geloof me, er vertrekken hier veel mannen met tranen in hun ogen"... (IV)