"Brussel is één van de grote spelers van illegale wapenhandel"

De zware oorlogswapens waarmee de gebroeders Kouachi 12 onschuldige mensen de dood injoegen, waren afkomstig uit Brussel. Daarmee wordt het debat rond illegale wapenhandel weer even aangewakkerd, want hoe moeilijk is het bijvoorbeeld om in ons land aan zulke wapens te geraken? We gingen te rade bij een kenner.
De gruwelijke gebeurtenissen in Parijs gebeurden veel dichter bij ons dan de 300 km afstand doet vermoeden. Amedy Coulibaly, de terrorist die vier mensen doodschoot in een Joodse supermarkt, is een tijdje geleden in Brussel geweest om oorlogswapens te kopen. Het waren die bewuste wapens die de broers Kouachi precies een week geleden in hun handen hadden en waarmee ze twaalf onschuldige zielen de hemel in schoten.

Het feit dat Brussel een rol speelde in het Charlie Hebdo-verhaal doet heel wat vragen oprijzen rond de illegale wapenhandel in ons land. Maarten Van Alstein, onderzoeker bij het Vlaams Vredesinstituut, gaf ons duidelijkheid.

Is de illegale wapenhandel een groot probleem in ons land?
Van Alstein: “De illegale wapenhandel is zeker en vast geen onbelangrijk punt. Het feit dat het probleem erkend wordt door Europol – de Europese organisatie die zich bezighoudt met de strijd tegen internationale criminaliteit – zegt genoeg. De laatste jaren werd ook ons land geconfronteerd met terroristische daden – zoals de aanslag in Luik door Nordine Amrani (2011) of de schietpartij in het Joods Museum in Brussel (2014) – dus is ook de aandacht voor illegale wapenhandel in ons land sterk toegenomen. In 2012 werd er een nieuw veiligheidsplan ingevoerd en er wordt stevig ingezet op het versterken van capaciteiten en internationale samenwerking.”

Hoe worden illegale wapens binnengebracht in ons land?
Van Alstein: “Er zijn verschillende manieren waarop ze bij ons op de zwarte markt geraken. Dat kan gaan via smokkel, waarbij een klein aantal wapens verstopt zit in auto’s of koffers van lijnbussen en vanuit de Balkanlanden de Schengenzone wordt binnengebracht. Eens de smokkelaars de Sloveense en Oostenrijkse grens over zijn, gaat het makkelijker. Het gebeurt ook dat criminelen wapens stelen bij particulieren, wapenhandelaars of politie in ons land en zo in het illegale circuit terechtkomen. Een andere mogelijkheid is zwendel – oftewel het zwartwassen van wapens – waarbij wapens fictief legaal verhandeld worden en door vervalsing van documenten de zwarte markt binnenkomen. En ten slotte worden wapens die ooit geneutraliseerd werden vaak opnieuw opgekocht en gereactiveerd door criminelen.”

Welke soort illegale wapens worden het meest verhandeld?
Van Alstein: “Dat gaat over een breed spectrum van wapens, die bovendien onderverdeeld worden in verschillende types. Van alarmwapens – die vervolgens omgebouwd kunnen worden tot zwaardere wapens – over aanvalswapens zoals kalasjnikovs tot raketlanceerders.”

Welke wapens zijn er in ons land wél toegelaten?
Van Alstein: “Wapens die gebruikt worden bij legale activiteiten, zoals jachtwapens of wapens die ingezet worden bij sportactiviteiten. Die worden legaal aangekocht bij wapenhandelaars, en die markt wordt zeer uitvoerig gecontroleerd. Zware oorlogswapens zijn uiteraard verboden in ons land.”

Wat is de vraagprijs van zulke oorlogswapens?
Van Alstein: “Dat hangt een beetje af van de markt waarop ze beschikbaar zijn. In Nederland kost een kalashnikov rond de 1500 euro, in Frankrijk wordt er tussen de 1000 en 1500 euro voor betaald. Ter vergelijking: voor een handvuurwapen betaal je tussen de 300 en 1000 euro, afhankelijk van het type.”

Welke straf riskeert een crimineel die zich met illegale wapenhandel bezighoudt?
Van Alstein: “Als iemand op straat wordt aangetroffen met een illegaal wapen in zijn bezit, kan die persoon een geldstraf krijgen van 100 tot maximaal 25.000 euro en een celstraf van 1 maand tot maximaal 5 jaar. Maar meestal gebeuren zulke vaststellingen in het kader van een reeks inbreuken, dus kan die straf nog hoger oplopen.”

Is Brussel een grote speler in de illegale wapenhandel?
Van Alstein: “Onze hoofdstad is één van de plaatsen waar de zwarte markt opvallend aanwezig is, net zoals Parijs of Marseille.”

(KDN)