Danneels kreeg 7 dossiers van seksueel misbruik in 30 jaar tijd

Kardinaal Godfried Danneels werd zopas ondervraagd door de Kamercommissie Justitie. Hij kreeg een spervuur van vragen te verwerken.

Stefaan Van Hecke (Groen!) wilde weten hoeveel zaken hij in zijn eigen bisdom binnenkreeg en wat hij ermee gedaan had. Danneels beklemtoonde dat hij alleen verantwoordelijk is voor wat in zijn bisdom (Mechelen-Brussel) gebeurde. In de dertig jaar tijd dat hij daar bischop was, kreeg hij 7 dossiers van seksueel misbruik van minderjarigen door priesters binnen.

“Ik vernam deze zaken alle 7 van het gerecht. Ze zijn ook alle 7 afgehandeld door justitie. Zo gauw ik iets vernam, schorste ik de priester zodat hij zijn mandaat niet meer kon uitoefenen en niet meer in contact kon komen met minderjarigen. Ik heb de verdachten dus geïsoleerd. In één geval hebben wij een schadevergoeding uitbetaald bovenop wat het gerecht had opgelegd. Ik heb niemand overgeplaatst om hem te beschermen. We hebben ook geen enkel van deze 7 dossiers naar Rome gestuurd om iemand uit het priesterambt te ontzetten (laïciseren), omdat dit in die periode nog niet moest. Meer kan ik er niet over zeggen, want justitie heeft deze 7 dossiers in beslag genomen”.

Maar Danneels kreeg toch dossiers binnen van Rik Devillé, van de Werkgroep Mensenrechten in de Kerk?

Danneels: “Ik heb Devillé meerdere malen ontvangen. Ik bewonder zijn engagement, maar deze ontmoetingen waren nooit productief, eerder destructief. Hij signaleerde mij geen enkele naam van een verdachte of een slachtoffer, ook niet uit andere bisdommmen. Het werd ook nooit duidelijk of zijn klachten gingen over seksueel misbruik van minderjarigen of over ander seksueel misbruik”.

Van Hecke: “Maar Devillé schreef u toch een brief omdat de andere bisschoppen de slachtoffers niet wilden horen?”

Danneels: “En daarom heb ik hen in 2000 ook ontvangen. Ze zouden met 4 komen, maar ze kwamen met 20. Dat ging heel moeilijk, er was te weinig plaats en te weinig tijd, maar ik heb naar hen geluisterd. Ze noemden echter geen namen, geen daders en ik heb daar ook niet op aangedrongen. Ik ontving ze uit plichtsbesef en uit goedheid”.

Stuurde Danneels geen brief met richtlijnen naar zijn collega-bisschoppen om Rik Devillé niet meer te horen?

Danneels: “Ik kàn geen richtlijnen geven aan de andere bisschoppen, ik ben hun gelijke. Men denkt altijd dat ik het hoofd van de Kerk van België was, maar dat is niet zo. Er is geen Kerk van België, er zijn enkel 8 bisdommen. De Kerk is gefederaliseerd en dat is al sinds Christus zo. De media willen dat allemaal te veel personaliseren. Ik had alleen maar zeggenschap over Mechelen-Brussel. Ik nam geen initiatief tegenover andere bisdommen. Ik gaf dus ook geen richtlijnen aan de bisschoppen, wel misschien een waarschuwing dat Devillé de slachtoffers niet vertegenwoordigde”.

Wat deed Danneels met zaken waarvan hij hoorde, maar die niet van zijn bisdom waren?

“Ik zei aan de klagers tot wie ze zich moesten wenden: tot een andere bisschop of tot het hoofd van een religieuze orde. Meer deed ik niet. Het was aan die mensen om op te treden. Ik heb nooit klachten gehoord dat zij dat niet zouden gedaan hebben. Geen enkel slachtoffer kwam daarover bij mij klagen. Ik heb ook geen reden om aan te nemen dat de andere bisschoppen of de hoofden van de ordes die klachten niet ernstig zouden genomen hebben. Ik heb gewerkt binnen de structuren van de Kerk en heb die structuren gerespecteerd.”

Waarom kreeg de Commissie-Halsberghe, die tussen 2000 en 2008 klachten van slachtoffers moest behandelen, slechts 33 klachten binnen, waaronder slechts 2 van de bisschoppen? Waarom kreeg Peter Adriaenssens er in twee maanden tijd zoveel (475)?

Danneels: “Ik weet het niet. Iedereen mocht met zijn klachten naar haar stappen. Mogelijk heeft het effect van de zaak-Vangheluwe en de figuur van Peter Adriaenssens een grote rol gespeeld. Misschien waren er ook erg weinig klachten in de periode-Halsberghe.”

Renaat Landuyt (sp.a): “Rudi Borremans werd kerkelijk gestraft omdat hij homo was, maar een pedofiel kan priester blijven. Dat begrijpt de samenleving niet”.

Danneels: “Borremans werd geschorst omdat homoseksualiteit indruist tegen de kerkelijke leer, maar het is geen misdrijf. We zijn niet met zijn zaak naar Rome gegaan om hem te laten laïciseren (hem tot de lekenstand terug te brengen), omdat ik wist dat het met Borremans weer goed zou komen. En dat is ook zo geweest. Pedofiele priesters worden ook altijd geschorst, zodat ze geen kwaad meer kunnen doen. U ziet een verschil in behandeling dat er niet is. Een schorsing is natuurlijk beperkt in de tijd, maar ik kan zelf niemand laïciseren.”

Carina Van Cauter (Open Vld): “Wil de Kerk de slachtoffers vergoeden?”

Danneels: “We wachten altijd eerst de gewone gerechtelijke procedure af. Als de dader gestraft wordt en een schadevergoeding moet betalen, dan moet dat. Of de bisschoppen financieel nog iets meer willen doen, daarover is nu een grote discussie bezig binnen de bisschoppenconferentie zelf. Ik spreek me daar niet over uit, want ik wil niet de schoonmoeder van die bisschoppenconferentie zijn. Maar mijn mening is dat het belang van het slachtoffer moet voorgaan op dat van de Kerk”.

Van Cauter: “U zegt altijd dat u wil samenwerken met justitie, maar waarom spant u dan een procedure tot wraking in tegen de Brusselse onderzoeksrechter Wim De Troy?”

Danneels: “Recht moet geschieden. Maar het moet goed geschieden. Ik ben een burger zoals alle andere, ik ga naar het gerecht zoals alle andere burgers”.

Van Cauter: “Waarom wil u dat het gerecht al die dossiers van de Commissie-Adriaenssens teruggeeft? Wat wil u er dan mee doen?”

Danneels: “We vragen die dossiers terug omdat de onderzoeksrechter geen recht had om ze in beslag te nemen. De meeste slachtoffers gingen er niet mee akkoord dat hun dossier aan Justitie werd overhandigd. We zullen die dossiers teruggeven aan de slachtoffers zelf en in de andere gevallen zullen we ze verzegeld bewaren zodat niemand ze nog kan inkijken.”

Van Cauter: “Waarom ze niet spontaan aan Justitie bezorgen?”

Danneels: “Dat moeten de bisschoppen zelf beslissen. Maar slachtoffers die niet naar het gerecht willen, moeten niet naar het gerecht gestuurd worden”.

Lalieux: “Had u wel eens contact met de parketten?”

Danneels: “Nooit. Tot voor kort was dit milieu heel nieuw voor mij” (algemeen gelach).

Van Hecke: "Allé kom, u ziet ze toch op het Te Deum".

Bert Schoofs (VB): “In de jaren tachtig bestond er in de Kerk een Oecumenische Werkgroep Pedofilie onder leiding van de Antwerpse priester Barzin. Zij hingen een positief beeld op van pedofielen en vonden dat de Kerk nog wat van pedofielen kon leren. Hoe keek u daar tegen aan?”

Danneels: “Deze werkgroep is niet door de Kerk opgericht. Ik was er geschokt van. Korte tijd na haar oprichting werd ze opgeheven omdat dit niet goed was en geen zin had. Ik weet niet of de Antwerpse bisschop sancties tegen priester Barzin heeft genomen, hij zal er wel niet goed gezind over geweest zijn. Maar in die periode kwamen meerdere mensen uit allerlei milieus op televisie zeggen dat pedofilie een goede zaak was”.

Morgen hoort de Commissie aartsbisschop André-Joseph Léonard.

JDW