De procedure bij 'Sedes Vacante'

Hier volgt een beschrijving van de procedure bij een 'Sedes Vacante', zoals deze ontstaat in een situatie waarin de paus abdiceert. Kardinaal Danneels is overigens de enige Belg die mag deelnemen aan het conclaaf.

De apostolische constitutie 'Universi Dominici Gregis' van paus Joannes Paulus II uit 1996 geeft de richtlijnen voor de periode van de vacature van de Heilige Stoel en de verkiezing van een nieuwe paus, zegt KerkNet. Zolang de Heilige Stoel vacant blijft, komt het bestuur over de kerk toe aan het college van kardinalen, maar uitsluitend om de lopende zaken en wat echt niet kan worden uitgesteld, af te handelen. Kardinalen mogen geen maatregelen nemen die rechtsreeks of zelfs onrechtstreeks te maken hebben met de rechten van de Heilige Stoel en de kerk van Rome.

Op het moment dat de paus terugtreedt, leggen álle verantwoordelijken van alle dicasteries - onderafdelingen van de Curie - meteen hun functie neer, met uitzondering van de camerlingo en de Groot-Penitentiaris, die zich met de lopende zaken bezighouden, evenals de kardinaal vicaris-generaal voor het bisdom Rome, de kardinaal-aartspriester van de basiliek en de vicaris-generaal voor Vaticaanstad.

Tijdens de vacature verliezen alle dicasteries in principe elke bevoegdheid tenzij het gaat over gewone, minder belangrijke zaken of zaken die geen uitstel toelaten. Alle andere zaken horen exclusief de nieuwe paus toe. Het college kan bepaalde zaken wel toevertrouwen aan de kardinaal, die tot aan de dood van de paus prefect was. De hoogste rechtbank en de Rota (een Vaticaanse rechtbank) blijven gedurende de vacature wél functioneren, volgens hun eigen wetten en geplogenheden.

Tijdens het conclaaf waarin een nieuwe paus wordt verkozen, zijn alle kardinalen stemgerechtigd die vóór de dag van de dood van de paus of vóór de dag waarop de Heilige Stoel vacant wordt verklaard, jonger zijn dan 80. De Belgische kardinaal Godfried Danneels, die in juni 80 jaar wordt, is daardoor nog net stemgerechtigd.

Het conclaaf voor de verkiezing vindt plaats binnen het grondgebied van Vaticaanstad. Tijdens die periode verblijven alle kieskardinalen in het 'Domus Sanctae Marthae'. De kiesgerechtigde kardinalen zien tijdens die periode af van elke briefwisseling en telefonische of andere communicaties. De geheimhouding is absoluut. Wie betrapt wordt op gebruik van welke middelen dan ook waarmee ook maar iets kan worden opgenomen en of uitgezonden, wordt streng bestraft.

Na elke stembeurt maakt de camerlingo een samenvatting van de resultaten. Indien een kandidaat twee derde van de stemmen heeft behaald, betekent dat een canoniek geldige verkiezing van de nieuwe paus. Met witte rook wordt aan de gelovigen op het Sint-Pietersplein meegedeeld dat er een paus verkozen is. Daarna wordt de paus op het Sint-Pietersplein aan de gelovigen voorgesteld en wordt zijn pausnaam bekendgemaakt.

Belga Foto Reuters