Eurozone komt Italië en Spanje tegemoet

De leiders van de 17 eurolanden hebben donderdagnacht een reeks maatregelen genomen waarmee ze Italië en Spanje tegemoet komen en waarmee ze hopen de spanning op de financiële markten deels weg te nemen. De weg ligt nu open voor de formele goedkeuring van het groeipact, dat donderdagavond nog op weerstand van Madrid en Rome stootte.

Na afloop van de eerste dag van de Europese top donderdagavond laat, staken de eurolanden de koppen bij elkaar om concrete kortetermijnmaatregelen te zoeken om Italië en Spanje te helpen. Beide landen kreunen onder de hoge rentes op hun obligaties en vroegen concrete stappen. Zonder tastbare resultaten zouden ze ook het groeipact van de Franse president François Hollande niet ondertekenen - precies waar deze Europese top om draait.

Na enkele uren vergaderen kwamen de staatshoofden en regeringsleiders van de landen die met de euro betalen met een reeks maatregelen naar buiten. Ze grijpen in op de werking van de noodfondsen voor de eurozone: het tijdelijke EFSF en het permanente ESM, dat volgende maand uit de startblokken moet schieten.

Probleembanken

Meest opvallende maatregel is dat het ESM in de toekomst rechtstreeks probleembanken zal kunnen herkapitaliseren, zonder dat de overheden als tussenstation dienst moeten doen. Door die "vicieuze" link tussen banken en overheden, dixit de verklaring van de euroleiders, doet de redding van de Spaanse bankensector de Spaanse rente hoog oplopen. Ook andere landen kreunen onder de last van een of meerdere grootbanken - denk maar aan België en Dexia.

Aan die mechaniek moet binnenkort een einde komen. De eurozone vraagt de Europese Commissie om snel met een concreet voorstel voor een Europees toezichtmechanisme te komen, waarin de hoofdrol zal weggelegd zijn voor de ECB, de Europese Centrale Bank. Tegen eind dit jaar zou het mechanisme er moeten zijn. Pas dan, en onder strikte voorwaarden, zal het ESM banken geld kunnen toestoppen.