Exclusief: Clint op de barricades in Kiev (foto's)

“De rook op Maidan, is de geur van onze vrijheid.”
Met temperaturen ver onder het vriespunt en de eerste doden recentelijk herdacht ademt Kiev in spanning even terug diep in.

Mannen en vrouwen, jong en oud. Hun gezichten diepgegroefd door de koude en zwart geblakerd door de rook, zitten gehurkt naast vuurtonnen verspreid over heel het met barricades afgesloten centrum van Kiev. Ze dragen zelfgemaakte harnassen en zelfgemaakte wapens. Tussen het roken door eten ze huisbereide maaltijden die de vrouwen van Kiev rondbrengen. “De rook op Maidan, is de geur van onze vrijheid.” Wordt gezegd in het in rook gehulde Kiev.

Enkele meters verder, aan de andere kant van de barricades, wachten de overheidstroepen op orders.

In deze stilte voor de storm, die op dinsdag 18 februari in alle hevigheid terug los berste, geven enkele Oekraïners hun kijk op de revolutie.

“We kunnen niet langer leven in een land waar wetteloosheid en corruptie regeren.”

Katya – Kiev – is de 25 jaar oude Pers vertegenwoordister van de AutoMaidan beweging.

“Onze revolutie heeft vele oorzaken. De mensen kunnen niet langer leven in een land waar wetteloosheid en corruptie heersen, een land waar de familie van de President zich schaamteloos kan verrijken. Janoekovytsj heeft al te lang niet meer naar het volk geluisterd. Het verdrag met de Europese Unie was enkel de laatste druppel. Oekraïne wil verder zonder Janoekovytsj en zijn regering. Daarna zullen we beslissen over het Europa/Rusland probleem. Maar eerst zou het Internationaal Strafrechthof in Den Haag Janoekovytsj met open armen moeten ontvangen.”

Irina – Novgorod-Siversky – woonde in het Maidan tentenkamp.

“Ik leef hier al twee maanden en ik blijf hier tot er nieuwe presidentsverkiezingen zijn, tot onze ultieme overwinning. Ik wil dat Yanukovych aftreedt. We hebben grondwetshervormingen nodig. Yanukovych is als een octopus, met tentakels in alle zaken en dienstan. Het vreedzaam protest moet de straat af en het parlement in. Vandaar kan het dit Yanukovych systeem vernietigen.”

“Wij willen de politici er aan herinneren dat ze werden gekozen door het volk, en dat het volk hun met de handen op de keel zitten.”

Dr. Yaroslav – Lviv – is militair dokter en vrijwillig aan het werk op Maidan.

“Ik ben met scherpe munitie verwond op Hrushevskoho. Ik was eerste hulp aan het geven aan Roman Senik, één van de eerste betogers die overleed, toen een scherpschutter me neerschoot. Ondanks het rode kruis dat ik op had. Ik werd getroffen in de linker arm en we hebben er een koperen twaalf kaliber kogel uit gehaald. De politie is ook begonnen met het vastplakken van metalen scherven aan hun flits granaten om zo meer slachtoffers te maken. Ik ben begonnen met het geven van EHBO cursussen en cursussen in het vervoeren van gewonden. Deze kennis zullen de mensen maar al te snel nodig gaan hebben.”

“Ik ben niet langer een burger van Oekraïne. Mijn overheid bestempeld me als crimineel. Nu ben ik een burger van Maidan.”

Tanya – Kiev – werkt in de geïmproviseerde bibliotheek in Oekraïnskii Dom.

“Elke revolutie heeft drie peilers. Er is de ziel en de energie van de massa, wat we hier op Maidan hebben. Er is de kracht, zoals we die al in Hrushevskoho zagen. En dan is er de intellectuele peiler. Maar die leek te ontbreken, dus startten we deze bibliotheek. Zodat deze revolutie niet met geweld, maar met ons verstand kan worden gevochten. Deze drie peilers tezamen zullen de hele Maidan beweging verenigen, wat nu niet zo is.”

Yevgeniy Karos – van Kiev – is een 26 jaar oude socioloog aan de Universiteit van Kiev en nu ook een van de aanvoerders van het Maidan Self Defence leger.

“Ik ben niet langer een burger van Oekraïne. Mijn overheid bestempeld me als crimineel. Nu ben ik een burger van Maidan. Na het mislukken van de Oranje Revolutie in 2004 werd het ons duidelijk dat de toekomst van ons land onze generatie toebehoorde. Het is onze generatie die de geschiedenis zal ingaan. Let op, onze revolutie gaat niet over integratie met de Europese Unie. Ze gaat over leven Oekraïne en het verder ontwikkelen ervan. Het is een revolutie tegen autoriteit. Elke corrupte politicus begint te begrijpen dat ze verantwoording dienen af te leggen aan het volk. En dat maakt ze enorm bang.”

“Deze revolutie zal nog harder worden. Maar het zal onze samenleving voor eeuwig drastisch veranderen. Zoals onze voorvaderen het wilden. Daarom vinden hier geen tragedies plaats. Niemand laat een traan voor onze martelaren, omdat we begrijpen dat deze helden stierven voor de toekomst van hun kinderen en hun vrienden. Wat beter is dan te sterven ten gevolgen van honger, corruptie, of door toedoen van dit regime. Sterven door politie kogels is een mooie dood als dat helpt de toekomst van je land vorm te geven.”

“Maar als we verandering willen, zullen we oorlog moeten voeren.”

Petro Stepanovich – uit het dorp Besidka – woonde in het Maidan tentenkamp.

“Ik kwam naar hier op 1 december, voor waarheid en voor eer. Het is een harde winter maar we vechten voor vrijheid en dus kunnen we ons niet veroorloven zorgen te maken over eten en levensomstandigheden. De omstandigheden zijn taai maar de sfeer op Maydan gaat er alleen maar op vooruit. De revolutie zal slagen, want onze stemming is opperbest.”

Anoniem – uit de Karpaten – gevechtssport trainer voor het radicale Pravy Sektor.

“Ons hoofddoel is het omverwerpen van Yanukovych. Hij, zijn regering, en alle corrupte lieden moeten Oekraïne verlaten. Doen ze dit niet vreedzaam, dan zal het met geweld moeten. Wij willen geen oorlog. Dat zou veel slachtoffers eisen. Maar als we verandering willen, zullen we oorlog moeten voeren.”

“Ik doe aan Free Fight, een vechtsport. Pravy Sektor telt ook vele professionele militairen met oorlogservaring. Wij onderwijzen de anderen in deze gevechtstechnieken omdat we nu allen soldaten zijn en deze technieken nodig zullen hebben in de nakende oorlog. We zijn met zo’n 2000 leden.”

“Wij zijn allemaal patriotten en wij zijn allemaal bereid te sterven.”

Mikhail – uit het dorpje Spas – is een soldaat in het Maidan Leger.

“Ik was vroeger geschiedenis leraar. Maar toen ik terugkeerde van de Oranje Revolutie was ik ontslagen. Nu ben ik terug in Kiev om bij de helden te zijn. Ik ben een soldaat in het Maidan leger. We staan permanent op wacht en als de Berkut troepen acties ondernemen gaan we de strijd met ze aan. Wij zijn allemaal patriotten en wij zijn allemaal bereid te sterven. Radicale actie is noodzakelijk en ik zal hier blijven tot het einde. God moet ons helpen bij onze overwinning, want ligt niet zomaar voor het grijpen. Als we gewonnen hebben keer ik als held terug naar mijn dorp.”

Anoniem – uit Odessa – lid van de oproer politie.

“We verdedigen de gebouwen van de President. We wachten gewoon af. Ondertussen spelen we om de beurt voetbal met de brandweer. Zo blijven we warm. Je vindt het erg dat deze revolutie in geweld ontaardt? Vertel iets dat we niet weten. Ga nu maar snel weer weg.”

“De rook op Maidan, is de geur van onze vrijheid.”

De oneindig lange rijen gewapende demonstranten die vorige week nog door een groot deel van Kiev bewogen hebben hun bewegingsvrijheid zien slinken tot het Onafhankelijkheidsplein. Hier blijven ze dan ook strijd leveren. De strijd staken zou voor hen gelijk staan aan onderwerping aan Janoekovytsj.

Hun hoofdkwartier, het Oekraïnse Vakbondsgebouw, is afgebrand. De meeste barricades zijn ingenomen door de overheidstroepen en het centrum van Kiev is herleid tot een smeulend slagveld.

Elke dag, sinds dinsdag 18 februari, zijn er verschillende doden gevallen.

Het onverbloemd beeld dat deze korte reeks weergeeft is dat van het verwachtingspatroon van verschillende individuen en groeperingen in de week naar ‘Bloederige Dinsdag’ (18/02) en de spanningen die daaruit voortvloeiden. Balancerend op het scherp van de snede kon geen van beide kanten (demonstranten en overheidstroepen) minder van elkaar verwachten dan waar ze in hun eigen gedachten al mee bezig waren.

LET WEL: Omwille van de moeilijkheid de overheidstroepen aan het spreken te krijgen ligt de nadruk in deze reportage op de demonstranten. Laat dit niet gezien worden als een poging het aandeel van de overheidstroepen in het dodelijke geweld minder te laten doorwegen.

Fotoreportage door Sam Asaert

Wil je alle foto's bekijken, klik dan hier.