Illegaal verblijf niet strafbaar tijdens terugkeerprocedure

Een illegaal mag niét gestraft worden voor illegaal verblijf zolang de procedure om hem uit het land te verwijderen loopt. Dat besloot het Europees Hof voor Justitie van Luxemburg zopas in de zaak Achughbabian tegen Frankrijk. Onze zuiderburen werden door Luxemburg tot de orde geroepen. Door dit arrest zal ook België zijn wet moeten veranderen.

In België wordt illegaal verblijf bestraft met drie maanden cel. Maar die straf wordt nog amper opgelegd, behalve - uitzonderlijk - aan illegalen die tegelijkertijd voor een ander misdrijf (diefstal, moord) zijn veroordeeld. Door de terugkeerrichtlijn van Europa zal die straf nog maar kunnen opgelegd worden nadat de hele terugkeerprocedure is doorlopen. Die terugkeerrichtlijn werd enkele weken terug goedgekeurd door de Kamer.

Hoe wordt het dan in de toekomst? Eerst moet de illegaal een verzoek krijgen om vrijwillig te vertrekken. Hij heeft daarvoor 30 dagen de tijd. Als hij in die tijd niet vertrokken is, dan kan een dwangmaatregel worden genomen. In een extreem geval kan hij tot 8 maanden worden opgesloten in afwachting van zijn verwijdering. Als hij na die acht maanden nog altijd niet verwijderd is geraakt, dan moet hij worden vrijgelaten. Volgens de rechtspraak van Luxemburg kan pas op dat moment een gevangenisstraf voor illegaal verblijf worden opgelegd. Hoewel de Belgische rechters voorrang moeten geven aan de "hogere" rechtsregels (zeg maar: aan Europa), toch zou België best zijn vreemdelingenwet op dit vlak verduidelijken.

Nog dit: één op de drie gevangenen is illegaal in het land. Straffen onder de drie maanden worden niet meer uitgevoerd.

JDW