India te klein voor mensen en tijgers?

In de Sundarbans, India, proberen miljoenen van de allerarmsten samen te leven met een vijfhonderdtal in het wild levende tijgers. Een onhoudbare situatie, met jaarlijks tientallen doden.

De Sundarbans vormen een groot mangrovewoud aan de oever van de Ganges. In het gelijknamig reservaat woont de grootste tijgerpopulatie ter wereld; zo’n 500, aan weerszijden van de grens tussen India en Bangladesh. Eigenlijk zouden hier geen mensen mogen wonen, maar de bevolking behoort tot de allerarmste van India en Bangladesh en kan geen kant uit.

De klimaatveranderingen hebben ertoe geleid dat de bewoners, arme vissers en landbouwers, steeds minder land hebben om te bewerken en dat ze zich bijgevolg steeds vaker en dieper in de jungle moeten wagen op zoek naar vis, krab en honing. De tijgers van hun kant, die zich voordien vooral in het zuiden ophielden, dwalen steeds verder noordwaarts in de buurt van de dorpjes op zoek naar vers drinkwater.

Vooral de zoektocht naar honing is een levensgevaarlijke onderneming voor de straatarme bevolking. Tegelijk is ze zo winstgevend en zijn de gemiddelde normale lonen zo laag, dat de mensen het risico wel moeten nemen om in de jungle op honingjacht te gaan.

Ondertussen doen dorpelingen wat ze kunnen om de tijgers op afstand te houden: tromgeroffel, krachtige schijnwerpers voor ’s nachts en recent ook poppen onder stroom, die een tijger de schrik van z’n leven moet bezorgen wanneer hij er z’n tanden in zet.

Hoe is het zo ver kunnen komen? De stijging van het zeeniveau, erosie en de steeds maar brakker wordende zoetwatervoorraden hebben de beschikbare landbouwgronden steeds verder doen inkrimpen. De opwarming van de aarde heeft daar debet aan, maar ook de economische groei in India. Het debiet van de Ganges en de Brahmaputra, die de Sundarbans voeden, is door irrigatieprojecten en hydrokrachtcentrales steeds verder afgenomen.

Toch blijft de bevolking het diepste respect houden voor het machtigste roofdier te wereld. In de Sundarbans kent iedereen wel iemand die door een tijger is aangevallen. Maar tegelijk zijn de dorpelingen ervan overtuigd dat hun leefgebied zonder de tijgers allang ontbost zou zijn geweest. De industrialisatie van India heeft er immers voor gezorgd dat wouden en jungles op grote schaal gerooid worden. (RDM)