Kamercommissie Justitie wil vijfde meest verwerpelijke wet niet schrappen

Slecht nieuws voor mensen die nog veel geld van de staat moeten krijgen. De zo goed als onwerkbare wet die het mogelijk maakt om overheidsgoederen in beslag te nemen wordt niét veranderd. Dat besloot de Kamercommissie Justitie zopas. Ze stemde een wetsvoorstel van Bert Schoofs (VB) om die wet wel te wijzigen weg. Ze floot daarmee tegelijkertijd de Brusselse professor procescrecht en perswoordvoerder van de Raad van State, Eric Brewaeys, terug. Die had deze wet in 2010 uitgeroepen tot "meest verwerpelijke wet". De wet behaalde bij de stemming de vijfde plaats.

Dat de overheid haar schulden wat traag afbetaalt is een eufemisme. Maar wat als ze helemaal niet betaalt? Goederen van de overheid (de staat, de Gemeenschappen en Gewesten, de provincies, de gemeenten) kunnen momenteel niet in beslag genomen worden. Het zou mooi zijn anders: stel U voor dat een loodgieter aan wie de stad Antwerpen nog een kolossale schuld moet afbetalen beslag laat leggen op het stadhuis om het Schoon Verdiep per opbod te laten verkopen. Kan dus niet.

Lijsten

Maar iedere overheid kan wel een lijst opmaken van goederen die toch in beslag genomen kunnen worden. In werkelijkheid bestaan zulke lijsten echter niet.

Als zo'n lijst niet bestaat of als de goederen die erop staan niet genoeg kunnen opbrengen om de schuld af te betalen, dan kan de deurwaarder beslag laten leggen op "goederen die kennelijk niet nuttig zijn voor de uitoefening van de taak van de overheid", zo leert dezelfde wet. Maar wat is dat? Soms is dat duidelijk, bv. bij schilderijen die sommige gemeentelijke muren sieren. Maar meestal zal er altijd betwisting zijn. Deurwaarders zijn bang om zo'n beslag te leggen, want dan moeten zij beslissen welke goederen een overheid absoluut nodig heeft en welke niet. En dat is meestal niet gelachen.

Verder kan de overheid altijd protesteren, andere goederen aanbieden en de procedure eindeloos rekken. Daardoor kan een situatie ontstaan waarin de overheid haar schulden helemaal niet hoeft te betalen.

Meest verwerpelijke wet

Vandaar dat professor Eric Brewaeys (VUB, procesrecht) de wet die de inbeslagname van overheidsgoederen regelt, in 2010 in De Juristenkrant uitriep tot "meest verwerpelijke wet". Uiteindelijk haalde de keuze van Brewaeys de vijfde plaats, want de lezers konden kiezen uit meerdere mogelijkheden.

Bert Schoofs had de ideeën van Brewaeys tot de zijne gemaakt en een oplossing bedacht. "Als er geen lijst is, dan moeten alle goederen van die overheid onbeperkt in beslaggenomen kunnen worden", zo zegde hij. "Alleen zo zullen de overheden verplicht zijn om zo'n lijst te maken".

Geen discussie

Het kabinet van Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) sprak zich uit tegen het voorstel van Schoofs "omdat de continuïteit van de openbare dienst in gevaar komt als die goederen in beslag genomen kunnen worden". Binnen de meerderheid wilde niemand zelfs maar over het voorstel discussiëren. Alleen N-VA, Sophie De Wit, vond het een discussie waard. Maar die kwam er dus niet. Het voorstel werd gewoon weggestemd. De groenen stemden mee met de meerderheid.

Brewaeys' "meest verwerpelijke wet" zal dus nog wel enige tijd blijven bestaan. Voor alle duidelijkheid; Brewaeys heeft niets met het VB te maken en koestert ook geen sympathie voor die partij.

JDW