Kan iemand eisen om opgesloten te worden?

Kan iemand eisen om opgesloten te worden? De veroordeelde oplichter Lucas Decraene (52) wil alvast een plaatsvervangende celstraf van 221 dagen gaan uitzitten. Dat zegt hij in een Open Brief aan Justitieminister Annemie Turtelboom (Open Vld), die vandaag in Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg staat. Kan dit?

Juridisch gezien kan dit niet. Hoe is de regeling? Als een werkstraf mislukt is, en dat gebeurt in 22% van de gevallen, dan kan de probatiecommissie de uitvoering van de plaatsvervangende gevangenisstraf voorstellen in haar verslag voor het parket. Dat verslag gaat ook aangetekend naar de veroordeelde. Daarna kàn het parket de plaatsvervangende gevangenisstraf uitvoeren, maar dat moet niet.

Als het parket uitvoert, hoe gebeurt dat dan? Het parket stuurt de betrokkene een briefje waarop staat wanneer hij zich moet melden aan een bepaalde gevangenis. De veroordeelde kan niet zomaar zelf naar een gevangenis gaan en zijn opsluiting eisen “om er van af te zijn”, hij moet wachten op dat briefje. Normaal gezien gebeurt dat redelijk snel, in Antwerpen bijvoorbeeld binnen de driemaanden. Maar er moeten natuurlijk genoeg cellen zijn. Het parket heeft tijd tot de strafuitvoering verjaard is. Dat is normaal gezien vijf jaar. Sommige parketten-generaal wachten in bepaalde gevallen uitdrukkelijk om te zien of de veroordeelde zijn leven gebeterd heeft.

Normaal gezien wordt de straf uitgevoerd in de cel, maar de celstraf kan ook worden omgezet in elektronisch toezicht (de enkelband). Omdat in dit geval geen nieuwe sociale enquête moet worden gedaan is de wachttijd niet zo heel lang. Maar op 14 juni wachtten wel al 846 mensen op de plaatsing van zo’n enkelband.

Wie een plaatsvervangende gevangenisstraf voor een werkstraf uitzit, kan niet voorlopig vrijkomen. Hij moet dus de hele termijn uitdoen. Dat in tegenstelling tot bijna alle andere veroordeelden tot dezelfde straf.

JDW