"Leerkrachten die een 'gezonde mix' willen zijn hypochondrisch"

"Marokkaanse jongeren willen niet met Oost-Europeanen in de klas", "Zwarte vlucht bedreigt onderwijs in België" tot grote vraagtekens bij "concentratiescholen" vullen het nieuws. Morgen start het schooljaar weer en dat zorgt in onze multiculturele samenleving voor discussie en zorgen. Maar hebben Marokkanen recht van klagen en moeten de "witte" scholen echt wel vrezen?

Kinderen afkomstig uit 'goede gezinnen' zouden steeds vaker zwarte scholen verlaten. Hun bezorgde ouders verkiezen de witte scholen. Zij maken zich ernstig zorgen om 'probleemallochtonen' als oost-Europeanen en Roma-zigeuners op de zwarte scholen. Intussen maken de witte scholen zich dan weer zorgen over de Marokkanen en spreken de voor- en tegenstanders van concentratiescholen in ons land elkaar tegen. Wij stelden de vragen aan een Vlaamse expert, ervaren leerkracht en zelf van vreemde afkomst, Orhan Agirdag.

Wat is uw reactie op Marokkanen die zich niet in een klas met Oost-Europeanen willen vermengen?
Agirdag: Ik weet niet of dit anekdotisch of een reëel probleem is. Maar laten we niet vergeten dat homogamie – soort zoekt soort – van alle tijden is. Vooral autochtone middenklasse en burgerij distantieert zich het meest van de rest.

Merkt u verschil tussen Marokkaanse leerlingen en Oost-Europeaanse jongeren in de klas?
Agirdag: Wat de onderwijsprestaties betreft, zijn er weinig verschillen tussen Oost-Europese en Marokkaanse leerlingen. Oost-Europese leerlingen doen het iets beter, maar dat verschil blijkt te verdwijnen wanneer we rekening houden met hun sociaaleconomische achtergrond.

Hoe ervaren de meeste leerkrachten dat?
Agirdag: Leerkrachten wensen in eerste instantie – wat ze noemen – een ‘gezonde’ mix. Dat betekenen dat ze graag willen dat er ook Oost-Europese, Marokkaanse en Turkse en autochtone leerlingen aanwezig zijn. Persoonlijk vind ik dit een sociaal hypochondrische stelling van de leerkrachten. Ik weet niet waarom een school met voornamelijk Marokkaanse of voornamelijk Turkse leerlingen ‘ongezond’ zou zijn.

Merkt u een verschil tussen concentratiescholen en gemende scholen?
Agirdag: ‘Zwarte’ concentratiescholen, dus scholen met een hoog percentage allochtone leerlingen, kunnen zowel heel kwaliteitsvol zijn als erbarmelijk slecht. Dus wat de onderwijsprestaties betreft zijn ze dus gemiddeld genomen niet slechter dan ‘witte’ concentratiescholen scholen. Wel is het zo dat het welbevinden en het zelfbeeld van de leerlingen lichtjes beter zijn in scholen met een hoger aandeel allochtone leerlingen.

Bent u voor of tegen concentratiescholen en waarom?
Agirdag: Ik ben in eerste instantie tegen ‘witte’ concentratiescholen in multiculturele steden. Deze scholen bereiden immers hun leerlingen niet voor om te functioneren in een multiculturele samenleving. Ook zijn er argumenten dat er toch minstens 10 a 20% autochtone leerlingen aanwezig zijn in ‘zwarte' concentratiescholen. Maar belangrijker dan het aandeel allochtonen of autochtonen is hoe de school omgaat met de aanwezige diversiteit van leerlingen. (IV)