Léonard wil solidariteitsfonds voor misbruikslachtoffers

"Er moet een solidariteitsfonds komen voor slachtoffers van seksueel misbruik. De Kerk kan daar op vrijwillige basis toe bijdragen samen met de andere sectoren waarin dit misbruik plaatsgrijpt, zoals de sport, de therapeutische en de medische sector." Dat stelde aartsbisschop André-Joseph Léonard woensdag voor aan de leden van de Kamercommissie Seksueel Misbruik in de Kerk.

De meeste leden wilden weten welk voorstel Léonard zou doen over de schadevergoedingen. Léonard betoogde dat eerst vooral de daders de schadevergoedingen moeten betalen. "De gewone rechtbanken kunnen hen een schadevergoeding opleggen en dat moet dan uitgevoerd worden."

Als de feiten verjaard zijn, dan kunnen de slachtoffers nog altijd naar de kerkelijke rechtbank stappen en daar een procedure starten. Want de verjaringstermijn is in de kerkelijke rechtbanken langer en deze rechtbanken kunnen de daders ook dwingen om schadevergoeding te betalen bij verjaarde feiten of bij vrijspraken om procedureredenen." Léonard riep de slachtoffers op om in dit soort gevallen meer gebruik van deze mogelijkheid te maken.

Toekomst

"Dat kan nu al, maar wat in de toekomst?", zo wilden de commissieleden weten. Léonard zette uitvoerig zijn visie uiteen: "De Kerk is gespecialiseerd in solidariteit en grootmoedigheid, met de allerarmsten, met de derde wereld, bij natuurrampen. Solidariteit is voor ons heel belangrijk. Maar je moet in dit dossier alle aspecten afwegen."

"Dokter Peter Adriaenssens was heel terughoudend tegenover schadevergoedingen: de meeste slachtoffers vragen geen schadevergoeding; schadeclaims kunnen een nieuwe cultuur van stilzwijgen stimuleren om die claims te ontwijken; het kan ook tot verklikkingen en onterechte schadeclaims leiden. Als het parlement de Kerk verplicht om schadevergoeding uit te betalen als instituut, zonder dat ze zelf schuldig of nalatig was, dan moet dat veralgemeend kunnen worden naar alle andere sectoren van de samenleving, waar er seksueel misbruik van minderjarigen was."

"Ik zeg niet nee tegen zo'n solidariteitsfonds, maar het parlement moet de gevolgen van zijn voorstellen goed overzien en de samenleving moet ook niet extreem gejuridiseerd worden. Nu al eist men schadevergoedingen omdat men als gehandicapte geboren is, wat als studies zouden uitwijzen dat kinderen die opgevoed zijn door twee homo's of lesbiennes hierdoor bepaalde ziektes zouden krijgen? Zouden die kinderen dan van het parlement een schadevergoeding kunnen eisen? Denk hierover goed na."

Karine Lalieux (PS): "In dat laatste geval zijn wij aansprakelijk, monseigneur. Maar het parlement kan de Kerk niets opleggen."

Léonard: "Ik ben zeer terughoudend om als Kerk automatisch slachtoffers van oude feiten die in een heel andere tijd zijn gepleegd te vergoeden. Dit is riskant. De oplossing die het parlement voorstelt moet voor àlle maatschappelijke sectoren mogelijk zijn."

Politieke reacties

Olivier Deleuze (Ecolo): "Dit signaal is verkeerd. Op zijn minst wijst het op oninteresse voor de slachtoffers, maar wellicht is het misplaatste ironie."

Stefaan Van Hecke (Groen!): "U zegt ons eigenlijk: "Ik kan niet anders, ik zal wel iets moeten doen voor de slachtoffers, maar 't is ferm tegen mijn goesting. De vergelijking met rampen vind walgelijk. Seksueel misbruik is gewild, een natuurramp niet."

Sophie De Wit (N-VA): "De Kerk heeft het blijkbaar heel moeilijk om moreel verantwoordelijk te zijn voor deze feiten. Kardinaal Danneels zei ons gisteren dat voor hem het belang van het slachtoffer primeerde op het belang van de Kerk. Voor U is het blijkbaar omgekeerd."

Reacties slachtoffers

En wat vonden de aanwezige vertegenwoordigers van de slachtoffers zelf?

Rik Devillé (werkgroep Mensenrechten in de Kerk): "Dit is fantastisch. Het is beter dan Geert Hoste. Je kan eens goed lachen, het is gratis en je krijgt nog een koffie ook. Sorry, maar dit voorstel kan niet ernstig genomen worden."

Jan Hertogen (slachtoffer): "Wij hebben de Kerk een concreet voorstel gedaan voor schadevergoeding van een aantal publiek bekende slachtoffers. Erken de slachtoffers die vermeld zijn in de dossiers van de Commissie-Halsberghe, de Commissie-Adriaenssens en de dossiers van Rik Devillé op voorwaarde dat ze minderjarig waren op het moment van de feiten, automatisch als slachtoffer en doe voor hen een extra financiële inspanning."
"Het gaat om twaalf slachtoffers. We vinden dat de Kerk hun kosten moet terugbetalen en hen een maandelijks forfait van minstens 60 euro en maximaal 120 euro moet uitbetalen. In ons voorstel moet het Riziv wel eerst vergoeden wat vergoed kan worden. We zijn al ontvangen door de bisschoppen-referent, Guy Harpigny van Doornik en Johan Bonny van Antwerpen, we wachten verder af."

JDW