Merksplas kan seksuele delinquenten niet begeleiden

"Er is onvoldoende verzorgend personeel om de seksuele delinquenten in de gevangenis van Merksplas te begeleiden. We dreigen bovendien een vuilnisbak te worden voor geïnterneerden die eigenlijk elders zouden moeten zitten." Dat zei Engelbert Brebels, de directeur van de gevangenis van Merksplas, woensdag in de Kamercommissie Seksueel Misbruik.

Brebels stelde dat de bajes van Merksplas momenteel 671 bewoners telt: 350 geïnterneerden en 321 gevangenen. "Er zitten 153 seksuele delinquenten (23%) en de helft van deze groep (55%) pleegde zijn misdrijven op minderjarigen. Je hebt in Merksplas twee grote problemen: de verouderde gevangenisgebouwen uit 1825 en het tekort aan verzorgend personeel."

Tilburg

"Wij kunnen seksuele delinquenten momenteel niet opvangen, want we hebben er niet genoeg personeel voor. En het duurt vaak lang om het te krijgen. Ik heb pas in 2009 de eerste opvoeders en ergotherapeuten van Justitie gekregen! Bij de opening van de gevangenis van Tilburg voor Belgische gedetineerden kregen wij plots 68 geïnterneerden extra uit Antwerpen en Gent. We krijgen daarvoor wel personeel, maar het duurt erg lang".

De directeur zei dat hij ook grote problemen heeft om instellingen "buiten" de gevangenis te vinden waar geïnterneerden kunnen behandeld worden. "Er zijn maar drie instellingen die ze willen opnemen en daar heb je lange wachtlijsten. Wij moeten de geïnterneerden dus als gewone gevangenen behandelen, terwijl het geesteszieken zijn. De rechter heeft dat beslist, maar de samenleving neemt zijn verantwoordelijkheid niet op. Wij zijn een vuilnisbak."

Straf volledig uitzitten

Brebels zei dat steeds meer veroordeelde seksuele delinquenten hun straf volledig uitzitten, "maar het is nog geen meerderheid in deze groep." En het is ook niet altijd omdat ze het zelf zo willen, bijvoorbeeld om een lange begeleiding na hun vrijlating te vermijden. "Soms moeten ze wel tot het einde van hun straftijd blijven zitten omdat we geen instelling voor hen vinden die hen kan begeleiden bij een voorwaardelijke invrijheidsstelling, of omdat ze geen penitentiair verlof krijgen en daardoor ook geen voorwaardelijke invrijheidsstelling kunnen krijgen", zo luidde het.

Personeelsverloop

Centraal stond ook het probleem van het personeelsverloop. Dat is vooral bij het verzorgend kader erg hoog, omdat maatschappelijk assistenten en psychologen al snel elders meer kunnen verdienen en hun opleiding daar makkelijker kunnen valoriseren. Directeur Brebels: "In Merksplas lonkt Nederland: beter betaald en interessantere werkuren. Ook onze ligging speelt een rol. Verzorgend personeel dat bij ons werkt maar meer centraal in het land woont, verhuist na verloop van tijd naar dichter bij huis."

Adviseur-generaal van de strafinrichtingen Werner Vanhout voegde er aan toe: "Ons personeel dat we nu hebben is jong en vrouwelijk. Ze doen aan gezinsplanning en dan zijn ze tijdelijk afwezig. Door de logge procedures via Selor om hen ondertussen te vervangen, krijgen we soms pas een vervanging drie weken voor de persoon die vervangen moet worden terugkomt."

Straffen onder drie jaar

Directrice Valérie Lebrun van de bajes van Itter waarschuwde ervoor dat de gevangenisbevolking enorm zal stijgen als de strafuitvoeringsrechtbanken ook zullen moeten beslissen over alle vrijlatingen van veroordeelden met straffen onder de drie jaar. Dat moet van een nieuwe wet, maar die is voorlopig uitgesteld tot 2013. Momenteel beslist de minister van justitie nog over deze vrijlatingen en dat gebeurt bijna automatisch.

Ook Vanhout zei dat er "veel meer personeel nodig zal zijn als wij over alle vrijlatingen van mensen met straffen onder de drie jaar zullen moeten adviezen geven."

JDW