Minnelijke schikking wordt uitgebreid

De mogelijkheid om bij misdrijven een minnelijke schikking af te sluiten wordt aanzienlijk uitgebreid. De Kamer beslist dat straks op voorstel van Servais Verherstraeten (CD&V).

Momenteel kan het parket aan een verdachte van een misdrijf waarop maximum vijf jaar cel staat een minnelijke schikking voorstellen. In ruil daarvoor wordt de verdachte niet vervolgd. Het systeem kan alleen maar vooraleer de zaak naar de rechter gaat.

Al in zijn beleidsnota van november 2008 stelde toenmalig minister van Justitie Jo Vandeurzen (CD&V) voor om de mogelijkheid tot minnelijke schikking enorm uit te breiden. Hij wilde justitie daarmee efficiënter maken: de rechtbanken zouden zich alleen nog maar met betwiste zaken bezighouden en niet meer met zaken waarover parket en verdachte akkoord gaan; de boetes zouden efficiënter worden geïnd omdat de verdachte akkoord moet gaan met een minnelijke schikking; de lange duurtijd van de strafprocessen zou verminderen, wat vooral in financiële zaken een grote verbetering zou zijn.

Ook toenmalig staatssecretaris voor fraudebestrijding Carl Devlies had dit idee gesuggeerd in zijn plan tegen de fiscale en sociale fraude.

Volkvertegenwoordiger Servais Verherstraeten (CD&V)(foto) nam de draad opnieuw op, nadat ook de Antwerpse procureur-generaal Yves Liégeois al bij herhaling voor een uitbreiding van de mogelijkheden tot minnelijke schikking had gepleit. De parlementaire onderzoekscommissie Georganiseerde Fiscale Fraude was niet voor zo'n uitbreiding, ze bleef hierover verdeeld.

Wat verandert er?

* Minnelijke schikking wordt mogelijk voor àlle misdrijven, ook voor misdaden die gecorrectionaliseerd kunnen worden. Zo wil men dat schriftvervalsing, gebruik van valse stukken, witwassen, criminele organisatie, nachtelijke inbraken onder de wet kunnen vallen. Dat kan nu niet en dat schept problemen in fraudezaken. Maar een minnelijke schikking kan alleen als het parket slechts een boete of een verbeurdverklaring van de goederen van de verdachte wil eisen bij de rechter. Niet dus als de procureur een celstraf of een werkstraf wil vragen.

* Minnelijke schikking wordt altijd mogelijk zolang de zaak nog loopt. Het parket zal dus een minnelijke schikking kunnen afsluiten als een zaak al bij de onderzoeksrechter is of zelfs als de zaak al bij de strafrechter bezig is.

* Het slachtoffer moet uitdrukkelijk akkoord gaan over de vergoeding van de schade.

* In financiële zaken is een minnelijke schikking maar mogelijk nadat de ontdoken belastingen of sociale bijdragen zijn betaald en ook dan moet de fiscale of sociale administratie akkoord gaan met de schikking.

* De minimumboete van de minnelijke schikking (550 euro) valt weg.

Uiteraard zal dit voorstel vooral voor financiële misdrijven geschikt zijn. Daar kan het voorkomen dat de staat helemaal zonder enige schadevergoeding achterblijft omdat de strafzaak is verjaard. Want tussen 2004 en 2008 duurde het gemiddeld zes jaar vooraleer zaken van financiële en economische criminaliteit naar de strafrechter konden worden gestuurd door de raadkamer.

Klassenjustitie

De oppositie verzette zich met hand en tand tegen deze wet omdat ze een klassenjustitie invoert: de rijkere verdachte zou een vervolging door het gerecht kunnen afkopen, de armere niet. Bovendien zou het voorstel indruisen tegen de onafhankelijkheid van de zetelende magistraten. Vonnissen en zelfs arresten kunnen worden te niet gedaan door een minnelijke schikking van het parket, zolang die vonnissen of arresten nog niet definitief zijn. Sommigen vrezen dat fiscale fraudeurs nu de kat uit de boom gaan kijken en pas op het allerlaatste nippertje een minnelijke schikking zullen aanvaarden, zodat de zaak in feite nog altijd even lang zal blijven duren.

In de Senaatscommissie Justitie is al verbouwereerd gereageerd op het voorstel, dat in de Kamer niét werd voorgelegd aan de Kamercommissie Justitie, hoewel het over alle misdrijven gaat. De Senaatscommissie Justitie wil alvast hoorzittingen over dit voorstel organiseren.

JDW