Niet-benoeming burgemeesters is eerste test voor nieuwe beroepsprocedure bij Raad van State

De beslissing van minister Geert Bourgeois (N-VA) om drie Franstalige kandidaat-burgemeesters niet te benoemen vormt een eerste test voor de nieuwe beroepsprocedure rond de benoeming van burgemeesters in de faciliteitengemeenten rond Brussel.

De tweetalige kamer van de Raad van State krijgt het laatste woord. Die nieuwe procedure is ingevoerd als onderdeel van het akkoord rond de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde. De benoemingskwestie in de faciliteitengemeenten zorgt nu al jaren voor discussie. Sinds 2006 weigerden de opeenvolgende Vlaamse ministers om een aantal Franstalige burgemeesters te benoemen. Zij zouden de taalwetgeving overtreden door, onder meer, oproepingsbrieven te versturen in het Frans of door toe te laten dat er op de gemeenteraad van hun gemeente Frans wordt gesproken.

De betrokken burgemeesters en hun partijen betwisten dat dit niet wettelijk is. Zij erkennen de Vlaamse interpretatie van de taalwetgeving, vastgelegd in de omzendbrieven Peeters en Martens, niet. De Raad van State had in het verleden geen probleem met die omzendbrieven, maar de Franstaligen voerden telkens aan dat enkel de Nederlandstalige kamer van de Raad van State zich over die omzendbrieven uitgesproken had. Een afgewezen kandidaat-burgemeester kon overigens enkel bij diezelfde Nederlandstalige kamer van de Raad van State in beroep gaan tegen zijn niet-benoeming.

In het Vlinderakkoord dat acht partijen eind 2011 sloten, werd de beroepsprocedure gewijzigd. Als de Vlaamse regering weigert een kandidaat-burgemeester in één van de zes gemeenten te benoemen, moet de tweetalige kamer van de Raad van State zich hierover uitspreken. Doet die tweetalige kamer de weigeringsbeslissing teniet, dan is de burgemeester definitief benoemd.

Als ze de weigeringsbeslissing bevestigt, heeft de gemeenteraad dertig dagen om een nieuwe kandidaat voor te dragen. In afwachting van de beslissing blijven de geweigerde kandidaten" aangewezen burgemeester", met alle bevoegdheden die bij het ambt horen. Officieel blijven ze echter schepen. En in die functie kunnen ze pas vervangen worden als ze definitief bevoegd zijn. Daardoor tellen de betrokken gemeenten een schepen minder tot er een definitief benoemde burgemeester is.

BELGA BELGA PHOTO