Nieuw tuchtstatuut voor rechters na vier jaar discussie goedgekeurd

De Senaatscommissie Justitie keurde zopas na vier jaar discussie dan toch het nieuwe tuchtstatuut voor de magistraten goed. N-VA onthield zich, het VB en de groenen waren afwezig.

Waarover gaat het? Momenteel beslist de korpschef over een rechter die een scheve schaats rijdt. Hij kan een tuchtstraf opleggen. Als de zaak heel ernstig is beslist het Hof van Beroep. Al vele jaren is hierop kritiek: er heerst een "ons kent ons"-sfeertje, men dekt potjes toe en er worden maar weinig tuchtstraffen opgelegd. In 2009 kwam toenmalig justitieminister Stefaan De Clerck (CD&V) met een initiatief. Dat werd na de verkiezingen heringediend door senator Francis Delpérée (cdH) en nu na veel amenderingen goedgekeurd.

Tuchtrechtbank in Gent

Wat zegt de nieuwe wet?

* Er komen twee tuchtrechtbanken met elk drie rechters: een Nederlandstalige in Gent en een Franstalige in Namen. Naast die drie rechters, die maximum voor vijf jaar zetelen, zit er telkens een stafhouder van een balie bij, als extern lid zonder stemrecht. Waarom de tuchtrechtbank per se in Gent moest komen, werd niet duidelijk en de Antwerpse politici in de Senaatscommissie Justitie hadden zich dat niet eens gerealiseerd. Tegen de vonnissen van die tuchtrechtbanken is beroep mogelijk bij één Vlaamse en één Nederlandstalige "tuchtrechtbank in beroep" in Brussel.

* De korpscheffen blijven bevoegd voor de lichte tuchtsancties (blaam en waarschuwing), maar er is beroep mogelijk bij de tuchtrechtbank.

SM-rechter

* Een rechter die uit het ambt werd ontzet zal zijn pensioen nog altijd verliezen. Verrassend. In het aanvankelijke ontwerp van toenmalig justitieminister Stefaan De Clerck bzn 2009 was dat niet meer zo. Toen de Mechelse SM-rechter Koenraad Aurousseau indertijd niet alleen veroordeeld werd, maar ook nog zijn pensioen verloor, was daarover veel verontwaardiging. De Vlaamse politici besloten toen dat dit gevolg van de ontzetting moest afgeschaft worden en De Clerck deed het ook. Maar tijdens de debatten in de Senaat voerde de meerderheid het verlies van pensioen zonder veel discussie opnieuw in op voorstel van Yoeri Vastersavendts (Open Vld).

* Tegen alle straffen is beroep mogelijk en tuchtsancties kunnen voortaan ook met uitstel worden opgelegd. Tuchtstraffen worden na een bepaalde (relatief korte) termijn uitgewist.

Strafrechter De Smedt

* Wie - zoals bv. de voormalige Antwerpse strafrechter Walter De Smedt - bij wijze van gewone "ordemaatregel" op een burgerlijke rechtbank wordt geplaatst, kan hiertegen voortaan in beroep gaan bij de tuchtrechtbank, als hij meent dat dat die ordemaatregel een vermomde tuchtstraf is. Nu kan dat nog niet.

Volgende week keurt de plenaire vergadering van de Senaat de wet goed.

JDW