Nieuwe wet voor schepen in nood op zee - Gouverneur West-Vlaanderen bevoegd

De provinciegouverneur van West-Vlaanderen wordt de officiële Belgische instantie die hulp moet verlenen aan zeeschepen in nood. Dat staat in een wetsontwerp van staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe (CD&V) dat vandaag in de Kamer wordt goedgekeurd.

Het ontwerp is een uitloper van de milieuramp met de olietanker Prestige in november 2002 (foto). Die brak in twee stukken voor de Spaanse kust en zonk daarna. Er vloeide 40.000 ton olie in zee en 1.000 km kust waren verontreinigd. Voor de ramp had de Griekse kapitein zowel in Spanje, Frankrijk als Portugal gevraagd om te mogen aanmeren in één van hun havens omdat zijn schip in nood was. Dat werd telkens geweigerd met de catastrofale milieuramp tot gevolg. De Internationale Maritieme Organisatie besloot daarom in 2003 tot een regeling voor hulp aan schepen in nood.

Schouppe heeft die regels nu omgezet in een wet. Wat zegt de wet?

* Ze geldt eerst en vooral voor gevaarlijke situaties met schepen: verlies van een schip, verontreiniging van de zee, gevaar voor de scheepvaart. Maar ook voor ongevallen met windmolens, boorplatformen, kunstmatige eilanden e.d. De wet geldt voor alle gevaarlijke situaties in dat deel van de Noordzee waarvoor België bevoegd is. Dat zijn niet alleen de territoriale wateren en het continentaal plat (de grond waarop België in de zee steunt), maar ook de Exclusieve Economische Zone (een stuk volle Noordzee, zo groot als de provincie Vlaams-Brabant).

* Momenteel is er al wel een rampenplan voor de Noordzee, maar de bevoegdheden zijn versnipperd en dat kan tot geschillen leiden. Dat verandert. De provinciegouverneur van West-Vlaanderen wordt in de toekomst bevoegd voor hulp aan zeeschepen in gevaar. Hij zal de bewegingen van die schepen kunnen beperken, hij zal hen kunnen dwingen om naar een bepaalde haven te varen, hij kan een evaluatieteam een boord sturen en de kapitein bevelen om een einde te maken aan de milieuvervuiling.
Hij kan uiteraard ook hulp verlenen aan dergelijke schepen. De andere overheden (Vlaamse en federale) kunnen zich niet tegen zijn beslissingen verzetten. En ook privépersonen kunnen die maatregelen niet verhinderen door beslag te laten leggen op het schip. Als mogelijk toevluchtsoord voor zeeschepen in nood denkt Schouppe aan de havens van Oostende en Zeebrugge of de ankerzone van de Westhinder. Maar het schip kan ook verplicht worden om op een zandbank te stranden.

* De Belgische staat - en dus niet de provinciegouverneur - is aansprakelijk voor de maatregelen die de gouverneur al dan niet neemt. Tenminste voor zover de gouverneur federale bevoegdheden uitoefent. Uiteraard kan de staat de bedragen, die hij eventueel moet betalen, later terugvorderen van de eigenaars van de schepen. Geschillen over deze aansprakelijkheid worden behandeld door de rechtbank van Antwerpen, omdat zij daarvoor de nodige expertise in huis heeft. De federale staat is niet aansprakelijk als de provinciegouverneur een zeer zware fout maakt. De Vlaamse overheid zal voor haar bevoegdheden nog een eigen aansprakelijkheidsregeling moeten uitwerken.

* De gouverneur van West-Vlaanderen moet plannen opmaken om zijn taak naar behoren te kunnen uitvoeren.

JDW