Noordzee is chemisch stort

Het aantal olielozingen op de Noordzee is de afgelopen twintig jaar gehalveerd. Minder goed nieuws is dat er veel meer chemicaliën worden geloosd en dat vervuilers, zelfs al worden ze op heterdaad betrapt, maar zelden worden veroordeeld.

"De Beheerseenheid Mathematisch Model van de Noordzee (BMM) voert sinds 1991 regelmatige toezichtsvluchten uit boven de Noordzee met als hoofdopdracht de opsporing en vaststelling van illegale scheepslozingen in en rondom de Belgische zeegebieden. In die periode is het aantal waargenomen olievlekken op jaarbasis met meer dan 50% gedaald, terwijl het waargenomen olievolume op jaarbasis met meer dan 85% is gedaald", zegt Sara Vandecruys, woordvoerder van minister van Noordzee Johan Vande Lanotte (sp.a).

Tussen 2008 en 2012 werden 118 zeeverontreinigingen vastgesteld. In 73 gevallen ging het om minerale olieverontreiniging, 45 keer ging het om chemicaliën. Twaalf keer werd de vervuiler op heterdaad betrapt. Toch komt maar zelden tot een veroordeling. "Eens een proces-verbaal met vaststellingen is doorgestuurd, ligt de bal in het kamp van het bevoegde parket. Dat kan in ons land zijn maar ook in Nederland, Frankrijk of Groot-Brittannië, afhankelijk vna in wiens wateren de inbreuk werd vastgesteld. Het blijft sowieso moeilijk om te bewijzen welk schip verantwoordelijk is voor een illegale lozing. Zeker als het om nachtelijke vaststellingen gaat", zegt Sara Vandecruys.

"Het aantal olielozingen, gedetecteerd met ons speciaal uitgerust vliegtuig, is gedaald tot een twintigtal per jaar. Daar staat tegenover dat het er veel meer chemicaliën in zee worden gegooid. Dat komt door lacunes in de wetgeving waar vaak misbruik wordt van gemaakt. ", zegt Ronny Schallier die coördinator luchttoezicht is bij het BMM. Bepaalde plantaardige oliën worden bijvoorbeeld toegelaten, terwijl ze even nadelig zijn voor zeevogels. Volgens minister Vande Lanotte heeft de BMM maar weet van één efectieve vervolging de jongste vijf jaar.

"Probleem is dat het moeilijke onderzoeken zijn die lang aanslepen. De boetes zijn alleszins erg zwaar. Zo een rederij in 2011 in beroep veroordeeld tot een boete van 1,5 miljoen euro. De vaststellingen van de vervuiling in de Noordzee dateerden al van 2001.

THIERRY GOEMAN

Foto GVA Luchtwaarnemers beschikken over radar en infraroodcamera's om schepen die hun tanks kuisen op zee op te sporen.