Obama begint aan laatste vier jaar

Maandag legt de Amerikaanse president Barack Obama de eed af voor zijn tweede ambtstermijn. De inauguratie is een van de hoogtepunten van een presidentschap. Ze verloopt volgens een vast ritueel dat al 224 jaar bestaat. Het is al de 57ste keer dat een Amerikaanse president wordt ingezworen.

Trappen van het Capitool

De eedaflegging gebeurt op de westelijke trappen van het Capitool in Washington, het Congresgebouw waar de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zitten. De president staat met het gezicht naar de menigte op The Mall, de grote open ruimte die zich uitstrekt tot aan het Jefferson Memorial.

Eerst de vicepresident

De ceremonie begint om 11.30u in Washington (17.30u Belgische tijd) met eerst de eedaflegging door vicepresident Joe Biden en dan door president Barack Obama. Obama legt de eed af in handen van John Roberts, de voorzitter van het Opperste Gerechtshof (Supreme Court). Biden doet dat in handen van rechter Sonia Sotomayor, een van de negen rechters van het Supreme Court. De vicepresident wordt altijd eerst ingezworen. Als er iets gebeurt met de president, kan die meteen al opvolgen.

35 woorden

Met de rechterhand geheven en de linkerhand meestal, maar niet altijd, op de Bijbel zegt de president na de opperrechter de 35 woorden van de Presidential Oath of Office, de presidentiële eed:

I (...) do solemny swear that I will faithfully execute the Office of President of the United States, and will to the best of my Ability, preserve, protect and defend the Constitution of the United States. (Ik... zweer plechtig dat ik het ambt van president van de Verenigde Staten trouw zal uitvoeren en dat ik zoveel ik kan de Grondwet van de Verenigde Staten zal bewaren, beschermen en verdedigen.)

Vaak wordt toegevoegd: So help me God (zo helpe me God). Dat is niet verplicht en niet elke president doet het. Abraham Lincoln in 1865 zou de eerste zijn geweest die het zei.

Naar het Witte Huis

Na de plechtigheid en een toespraak door Obama volgt vanaf 14.30u (20.30u) de Presidential Inauguration Parade. De president en de vicepresident begeven zich dan naar het Witte Huis op Pennsylvania Avenue, 2,5 km verder. Militaire eenheden, muziekkorpsen en delegaties van de verschillende staten stappen in een parade. Een prominente plaats daarin krijgen de thuisstaten van Obama (Hawaï), van first lady Michelle (Illinois), van Joe Biden (Pennsylvania) en zijn vrouw Jill (Delaware).

Hele land in feest

De inauguratie is tegelijk een feest waaraan het hele land meedoet. Vanuit alle staten komen mensen naar Washington om erbij te zijn. De autoriteiten verwachten dit keer tussen de 600.000 en 800.000 mensen. Vier jaar geleden werd de massa op The Mall geschat op 1,8 miljoen, het grootste aantal mensen dat ooit naar Washington is gekomen. Elke keer zijn er optredens van bekende artiesten. Dit jaar sluit Beyonce de ceremonie af. Zij zal het Amerikaanse volkslied, The Star-Spangled Banner, zingen. Verder zingt Kelly Clarkson, de winnaar van America's Idol, het nummer My Country 'Tis of Thee en zingt James Taylor America The Beautiful. De dichter Richard Blanco, een zoon van Cubaanse bannelingen, draagt een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht voor. In 2009 was er een speciaal optreden van 'queen of soul' Aretha Franklin.

Vaste datum

De eedaflegging gebeurt altijd op een vaste datum. George Washington werd als eerste president geïnstalleerd op 30 april 1789. Dat gebeurde in Federal Hall in New York, de toenmalige hoofdstad. Nadat Washington in 1800 hoofdstad was geworden, gebeurde de inauguratie altijd op 4 maart, ter herdenking van de ondertekening van de Grondwet op 4 maart 1789. Maar omdat de tijdsspanne tussen de verkiezingen in november en het aantreden van de nieuwe president te groot werd, besliste het Congres in 1933 dat de ceremonie plaats zou vinden op 20 januari van het jaar na de verkiezingen. Franklin Roosevelt was in 1933 de laatste president die op 4 maart werd ingezworen. Als 20 januari op een zondag valt zoals dit jaar wordt de ceremonie meestal verschoven naar de maandag.

Foutje van Roberts

De eedaflegging gebeurt niet altijd foutloos. In 2009 maakte opperrechter John Roberts twee keer een fout. Eerst zei hij: "that I will execute". Hij vergat het woord "faithfully". Toen Obama wachtte om Roberts de kans te geven zich te corrigeren, zei Roberts: "that I will execute the office faithfully". De volgorde van de woorden was dus verkeerd. Tegenstanders van Obama vonden daarom dat hij geen geldige eed had afgelegd en dat hij daarom geen rechtmatig president kon zijn. Maar Obama legde de correcte eed een dag later af in het Witte Huis. Nu gebeurt het omgekeerde: een dag voor de publieke ceremonie legt Obama al de eed af tijdens een beperkte plechtigheid in het Witte Huis.

Drama

William Harrison werd op 4 maart 1841 ingezworen als negende president van de VS. Tijdens de ceremonie was het erg koud en Harrison, die geen winterjas droeg, hield een toespraak van twee uur om zijn beleid uiteen te zetten. Hij liep een verkoudheid op, die snel een longontsteking werd. Hij stierf op 4 april, exact een maand later, zonder dat hij feitelijk zijn beleid had kunnen uitvoeren.