Overlastboetes vanaf 12 jaar?

En wat met de bemiddeling, die in dergelijke gevallen verplicht is? Dat was het thema van een studiedag van de FOD Grootstedenbeleid.

Wildplassen

Gemeenten kunnen boetes tot 250 euro opleggen voor feiten die zij als overlast definiëren: sluikstorten, wildplassen, graffiti spuiten, licht geweld. Bij minderjarigen tot 16 jaar kan dat ook, maar de boete is dan slechts 125 euro en bemiddeling is er verplicht.

In Antwerpen voert de vzw Elegast die bemiddelingen uit. In 2009 kregen zij 217 dossiers van minderjarigen binnen. 87% waren jongens, een derde woont buiten de stad Antwerpen. Om welke feiten gaat het? Sluikstorten (24,6%), spuwen en wildplassen (24,2%) en graffiti spuiten (12,3%).

12 of 14

Marc Parmentier, directeur van Elegast, zegde dat in de helft van deze gevallen ook een bemiddeling wordt opgestart. Want de overheid moet de bemiddeling wel voorstellen, maar het kan zijn dat ze niet lukt, omdat bv. het slachtoffer niet wil. In de gevallen waarin de bemiddeling werd gestart, lukte ze ook in 86% van de gevallen.

Parmentier pleitte daarom voor een uitbreiding van het systeem. Hij vond het “de omgekeerde wereld dat de jeugdrechter wél minderjarigen vanaf 14 jaar in een gesloten instelling kan plaatsen, maar dat toch geen bemiddeling bij overlastboetes mogelijk is voor mensen van die leeftijd”. Hij wil hem op 14 jaar brengen.

Directeur Tom Meeuws, die in Antwerpen verantwoordelijk is voor de overlastboetes, was gewonnen voor een leeftijd van 12 jaar. “Omdat in Antwerpen de leeftijd van de criminele daders steeds jonger wordt en omdat die groep ook toeneemt”.

Meeuws wil de leeftijdsverlaging des te meer omdat door de hervorming van de wet op de jeugdbescherming in 2007 het parket geen enkele mogelijkheid meer heeft om minderjarigen die een scheve schaats rijden te straffen, buiten herstelbemiddeling (waarbij dader en slachtoffer overleggen over het feit én de schaderegeling).

“Maar dat systeem van herstelbemiddeling werkt niet voor drie vierde van onze cliënten die niet “talig” zijn. Wij willen ook niet aan hun zakgeld zitten door ze boetes op te leggen. We willen ze wel kunnen verplichten om een vorming te volgen of zich in te schrijven in een interimkantoor of in een sportclub.”

Uittredend volksvertegenwoordiger Ludwig Vandenhove (sp.a) heeft een wetsvoorstel ingediend om de leeftijd op 12 jaar te brengen.

Extreem

Professor Tom Vander Beken (Universiteit Gent), die het systeem bestudeerde, stelde vast dat de leeftijd in soortgelijke systemen in Engeland en Nederland respectievelijk 10 en 12 jaar is. Hij had echter grote vragen bij het systeem van bemiddeling in de overlastwet.

"Is deze bemiddeling niet wat te zwaar voor feiten die soms niet eens een misdrijf zijn? Bovendien is de gemeente niet verplicht om de boete te laten vallen bij een geslaagde bemiddeling. Dat is te extreem. Als men de bemiddeling in de overlastwet behoudt, moet ze wel een betere plaats krijgen en moet de wet zeker worden aangepast", zo stelde hij.

JDW