Probatie wordt aparte, zelfstandige straf

Probatie wordt een aparte, zelfstandige straf. De Kamercommissie Justitie keurde zopas een wetsontwerp van minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) in die zin goed. VB stemde tegen, N-VA en Groen onthielden zich.

Bij probatie krijgt de veroordeelde een maatregel opgelegd. Dat kan een ontwenningskuur, een therapie tegen agressief gedrag, een opleiding zijn. Momenteel bestaat probatie al. Maar ze is gekoppeld aan de opschorting van de strafuitspraak of aan een celstraf met uitstel. Meer bepaald kan probatie als de betrokkene opschorting krijgt. Dat kan als hij vroeger niet is veroordeeld tot 6 maanden cel en voor het nieuwe feit niet meer dan 5 jaar cel zal krijgen. Probatie kan ook bij een celstraf met uitstel. In dat geval mag de betrokkene vroeger niet veroordeeld zijn tot 12 maanden cel en kan hij voor het nieuwe feit niet meer dan 5 jaar cel krijgen. De veroordeelde moet zijn toestemming geven voor deze probatie.

Einde 2012 hadden de justitiehuizen, die de begeleiding in de praktijk verzorgen, 18.907 mensen op probatie in begeleiding. Dat is een derde van hun werk. In heel 2012 kregen ze van de strafrechters 6.511 nieuwe probanten, zoals mensen op probatie genoemd worden, doorgestuurd.

Onuitvoerbaar

Probleem was dat rechters vaak heel gedetailleerde probaties oplegden. Ze legden opleidingen of therapieën die niet bestonden of waarvoor ellenlange wachtlijsten waren. Sommige vonnissen waren dus onuitvoerbaar. Bovendien konden bepaalde drugs- of alcholverslaafden geen probatie meer krijgen omdat ze vroeger een kleine straf (van maximum 12 maanden) hadden gekregen, terwijl een opleiding of ontwenningskuur toch wel gepast zou zijn. Minister Turtelboom wil de rechters dus ook meer mogelijkheden geven.

Vierde plaats

De probatie komt nu als aparte straf in het strafwetboek en wel op de vierde plaats. Hogere (officieel dus zwaardere) straffen zijn: de celstraf, het elektronisch toezicht, de werkstraf. Het huidige systeem van probatie zoals gekoppeld aan opschorting en probatie blijft bestaan. Er komen dus twee soorten probatie: als aparte straf en als straf gekoppeld aan uitstel en probatie. Dat was één van de grote kritieken van de oppositie, vooral dan van Sophie De Wit (N-VA). Maar ook van Sonja Becq (CD&V). Zij wilden ofwel het ene of het andere, maar de Kamercommissie Justitie is hen daarin niet gevolgd.

Eerder al werd ook elektronisch toezicht als aparte straf goedgekeurd, maar dat ontwerp hangt nog in de Senaat.

JDW

Foto: Annemie Turtelboom

Foto Photo News