Rechter hekelt "ongelooflijk cynisme" van Eternit

De Brusselse rechtbank kende zopas 250.000 euro schadevergoeding toe aan de erfgenamen van Françoise Jonckheere omdat zij overleed aan asbest. De firma Eternit uit Kapelle-op-den-Bos moet die schadevergoeding betalen. De rechter hekelde het "ongelooflijk cynisme" van Eternit, dat "de negatieve gevolgen van asbest geminimaliseerd en verdoezeld heeft en alles deed om wetgeving tegen asbest te bestrijden". Het is de eerste keer in de Belgische geschiedenis dat een slachtoffer van asbest zijn proces wint.

Bij Françoise Jonckheere werd in december 1999 mesothelioom (longvlieskankter) vastgesteld, op 3 juli 2000 overleed ze. Ook haar man en twee van haar kinderen zijn aan mesothelioom overleden. Haar erfgenamen vroegen aan de rechtbank een schadevergoeding van 399.500 euro van Eternit. De firma produceerde asbest tot 1998. Volgens de eisers maakte de firma een fout (productie van kankerverwekkend materiaal, terwijl ze de schadelijke effecten kende) dat tot schade (het overlijden van hun moeder) heeft geleid.

De rechtbank volgde de erfgenamen over de hele lijn en verwierp alle argumenten van Eternit.

Niet verjaard

Het bedrijf had betoogd dat de eis verjaard was, omdat de besmetting met asbest wellicht langer dan dertig jaar geleden was ontstaan.

Néé, zegt de rechtbank. De verjaring begint pas te lopen op het moment dat het slachtoffer niet meer werd blootgesteld aan asbest. Dat was toen ze in 1991 van Kapellen-op-den Bos verhuisde naar Namen. Bovendien werd die verjaringstermijn dan nog eens geschorst tot op het moment dat ze ziek werd en wist dat haar ziekte door asbest was veroorzaakt. Dat was in 1999.

Grof nalatig

Eternit had ook gezegd dat het geen fout had gemaakt. De firma beweerde dat de dodelijke gevolgen van asbest pas laat bekend raakten en dat ze van dan af alles had gedaan om besmetting met asbest te voorkomen.

Néé, zo zegt de rechtbank. "Vanaf halverwege de jaren zestig en ten laatste vanaf 1967 was het verband tussen asbest en mesothelioom bekend. Eternit deed sinds dan alles om het verband tussen beide te minimaliseren, te verdoezelen en om wettelijke maatregelen tegen asbest te verhinderen. De firma liet met een ongelofelijk cynisme winstbejag primeren op de volksgezondheid en stelde alles in het werk om de productie van een uiterst giftige stof voort te zetten zonder al te veel bekommernis om de veiligheid van de mensen die er mee werkten". Het bedrijf was dus "noch vooruitziend, noch voorzichtig".

Onmiddellijk uitvoerbaar

De schadevergoeding wordt op 250.000 euro gebracht omdat de milieu-effecten van asbest enorm zijn en omdat de dame ook vijf kinderen had. Eternit heeft een maand de tijd om in beroep te gaan. Het vonnis is echter wel onmiddellijk uitvoerbaar, een eventueel beroep schort de uitbetaling dus niet op.

JDW