"Regering zet parlement op verkeerde been met gerechtelijke hervorming"

Professor Paul Van Orshoven (KULeuven, gerechtelijk recht) vindt dat de regering het parlement "op het verkeerde been zet met haar hervorming van de gerechtelijke arrondissementen". Hij schrijft dat in een advies aan het parlement dat vanmorgen is rondgedeeld. Hij pleit verder voor een gerechtelijk arrondissement Antwerpen dat kleiner is dan de provincie.

De regering wil het aantal gerechtelijke arrondissementen verminderen van 27 naar 12. Ze zouden in principe moeten samenvallen met een provincie. Tegelijkertijd moeten de korpschefs zelf verantwoordelijk worden voor het beheer van hun centjes en hun personeel. Omdat dit laatste volgens Van Orshoven niet gebeurt, wordt het parlement op het verkeerde been gezet.

Maak Antwerpen kleiner

Volgens de prof was het de bedoeling dat de gerechtelijke arrondissementen ongeveer even groot zouden worden. Maar als je de bevolking bekijkt dan zie je kolossale verschillen (van 0,08% in Eupen tot 1,98% in Antwerpen. Ofwel: in het gerechtelijk arrondissement Antwerpen woont 25 keer zoveel volk als in dat van Eupen). De prof pleit voor een kleiner arrondissement Antwerpen, voor een fusie van de arrondissementen Namen met Luxemburg, voor een integratie van Eupen in Luik mits een speciale taalregeling en… voor een herziening van de regeling in Brussel, Leuven en Nijvel.

Geen eenheidsrechtbank

De prof betreurt ook dat er geen eenheidsrechtbank komt. In het ontwerp-Turtelboom blijven de rechtbank van eerste aanleg, de arbeidsrechtbank en de rechtbank van koophandel als volledig aparte eenheden bestaan. Weliswaar worden de arbeids- en handelsrechters van Eupen ook inzetbaar in de rechtbank van eerste aanleg in Eupen, maar Van Orshoven vraagt zich af waarom men dat "minstens ook in Leuven en Nijvel niet zo doet". Ook de Hoge Raad voor Justitie, waarvan Van Orshoven overigens lid is, vindt het niet nodig dat ieder arrondissement nog een aparte rechtbank van eerste aanleg, een aparte rechtbank van koophandel en een aparte arbeidsrechtbank heeft.

Geen decentralisatie

Maar vooral: er komt helemaal geen decentralisatie van het beheer en de middelen. De bedoeling van de hele hervorming was om de korpschefs verantwoordelijk te maken voor het beheer zodat ze niet meer voor iedere vraag naar Brussel moeten stappen. Van Orshoven: "Dat gebeurt echter niet. Er komen twee colleges, één van de zetel en één van het openbaar ministerie, die met de minister onderhandelen over personeel en middelen. Die onderhandelingen gebeuren dus niet op het niveau van het gerechtelijk arrondissement". En die colleges verdelen dat personeel en die middelen later onder de gerechtelijke arrondissementen.

"Inzake personeelsbeheer, infrastructuur en materieel, blijft de korpschef nog steeds sterk afhankelijk van het centraal bestuur, van het bevoegde centrale college. Ook de financiële autonomie van de korpschefs tegenover het centraal bestuur in Brussel blijft uitermate beperkt tot de dagelijkse kleine kosten en kantoorbenodigdheden. De rechtbank krijgt nog steeds geen grip op de middelen die nodig zijn om het resultaat te behalen waarvoor ze verantwoordelijk is. De rechtbank kan zich nog steeds onvoldoende aanpassen aan de wijzigende noden van de samenleving", zo schrijft Van Orshoven.

JDW