Senaatscommissie stemt volgende week nieuw tuchtstatuut rechters

Na vier jaar palaveren zal de Senaatscommissie Justitie dan toch volgende week het nieuwe tuchtstatuut voor rechters en gerechtspersoneel goedkeuren. Zopas stemden ze al over de amendementen, maar dat moet nog eens opnieuw bekeken worden, want de meerderheid is het niet eens en de stemming verliep nogal chaotisch.

Er komen twee tuchtrechtbanken met elk drie rechters komen: een Nederlandstalige en een Franstalige. Naast deze drie rechters zal telkens nog een stafhouder in de tuchtrechtbank zetelen maar die mag alleen niet mee stemmen. In ieder geval zal een rechter die wordt afgezet, zoals de Mechelse SM-rechter Koenraad Aurousseau, niet meer zijn pensioen verliezen. En wie "overgeplaatst" wordt van een strafkamer naar een burgerlijke kamer en denkt dat dit een tuchtstraf is, zoals bv. voormalig Antwerps rechter Walter De Smedt, zal hiertegen naar de tuchtrechtbank kunnen stappen.

Mag minister zaak starten?

De Senaatscommissie discussieerde de hele namiddag over twee punten waarover de meerderheid het oneens was. Veel herrie was er over de vraag of de minister van Justitie zelf het bevel mag geven om een tuchtzaak te starten. Open Vld wilde dat de minister dit kan doen. De minister zou ook moeten kunnen optreden als het tuchtorgaan niets doet met een binnengekomen klacht én als de tuchtstraf in eerste aanleg te laag is. Na veel gepalaver binnen de meerderheid verviel dat allemaal.

Nu zal de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie (voor parketmagistraten die een scheve schaats rijden) én de eerste voorzitter van het Hof van Cassatie (voor zetelende rechters die een scheve schaats rijden) de opdracht kunnen geven aan de tuchtrechtbank om voort te doen met een dossier dat blijft liggen. Ze kunnen geen zaak starten en ook niet bevelen om in beroep te gaan tegen een te lage straf. De Senaatscommissie Justitie noemt dit "een positief injunctierecht" voor beide functies bij Cassatie, maar de vraag rijst of dit nu al niet gewoon kan in het kader van het algemeen toezichtsrecht van Cassatie op lagere rechtbanken en hoven.

Gesloten deuren?

Ook over de openbaarheid van de tuchtzaken was veel te doen. Ecolo wilde tuchtzaken absoluut achter gesloten deuren afhandelen, maar cdH vond dat ongrondwettelijk. De meerderheid was verdeeld. Beslist werd dat wie voor de tuchtrechtbank moet verschijnen zelf de sluiting van de deuren kan vragen. Op dat verzoek moet worden ingegaan, behalve "als het openbaar belang hierdoor geschaad wordt". De PS pruttelde nog tegen omdat Philippe Mahoux vond dat niet duidelijk is "wat het openbaar belang precies is".

Chaotische stemming

Er volgende een chaotische stemming over een honderdtal amendementen. En omdat niemand daar nog echt aan uitkon, besloot de Commissie om dan maar volgende week definitief over het voorstel zelf te stemmen. Het ziet er dus naar uit dat er volgende week na vier jaar palaveren dan toch een nieuw tuchtstatuut komt. Het voorstel moet daarna nog wel naar de Kamer en als die iets verandert opnieuw naar de Senaat.

JDW