Sociale kosten voor drugs, tabak en alcohol: 6 miljard

De sociale kosten van het drugs-, tabak- en alcoholgebruik mogen in België op minstens 6 miljard euro worden geraamd. Dat blijkt uit een studie van de Gentse criminologen Freya Vander Laenen en Brice De Ruyver, die gisteren in Gent werd voorgesteld.

Wat zit in deze som?

De Ruyver: “In deze som zitten niet alleen de directe kosten (campagnes om het roken af te leren, ontwenningskuren voor alcoholici, de kosten voor politie en gerecht e.d.), maar ook de private uitgaven (pillen die je zelf aankoopt om minder te roken, overlastboetes die je voor je overmatig alcoholgebruik moet betalen bv.) én de indirecte kosten (behandeling van longkankerpatiënten en mensen met een leveraandoening door alcohol, absenteïsme op het werk, overlast die veroorzaakt wordt enz.)”

Hoe is deze som berekend?

De onderzoekers gingen na hoeveel België uitgaf aan de directe kosten voor drugs, tabak en alcohol. In 2004 (de cijfers van de studie dateren van dan) was dat 297 miljoen of 28,5 euro per inwoner. De directe kosten vertegenwoordigen overal zo’n 5% van de totale sociale kosten. Omgerekend kom je dus aan 6 miljard.

Hoe is de verdeling per drug?

Vander Laenen: “Op basis van buitenlandse studies in vergelijkbare landen als België zoals bv. Australië schatten we dat 27,2% van de totale sociale kosten voor rekening komt van alcohol, 56,2% voor rekening van tabak en 14,6% voor rekening van illegale drugs”.

Neem nu de sterfte. Alexander Witpas (Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid): “In Vlaanderen stierven in 2008 58.000 mensen, van wie 9.000 ten gevolge van tabak, alcohol en drugs. In deze groep overleed 89% door tabak, 9% door alcohol en 2% door illegale drugs. Ter vergelijking: er zijn 1.000 doden door zelfmoord en 350 sneuvelen in het verkeer”.

Waaraan geeft de Belgische overheid haar geld uit?

Vander Laenen: “In 2008 ging 66,5% naar de strijd tegen alcohol, 29% naar de strijd tegen illegale drugs, 1% naar tabak en 3,6% naar pillen. Bij de overheidsuitgaven voor alcohol ging 88% naar hulpverlening (ontwenningskuren), bij die voor tabak ging 69% naar veiligheid (de handhaving van de rookwetgeving).” En Marijs Geirnaert (VAD, Vereniging Alcohol Drugs) voegde er aan toe: “Onstellend is vooral hoe weinig de overheden uitgeven aan preventie: slechts 0,07% van alle budgetten bij alcohol tegen 11,5% bij tabak".

Seefhoek

Tijdens het daarna volgende debat noemde Karel Van Eetvelt (Unizo) het recente overleg over de illegale drugsdealers in de Antwerpse Seefhoek “een gemiste kans”. Reden: “Dit was puur op repressie gericht. Dat is op lokaal niveau wel normaal, maar vanop een hoger, bovenlokaal niveau mag je verwachten dat ze dit bijsturen. We hebben geen mensen bij dit overleg betrokken die ons konden zeggen hoe we deze drugsoverlast in de toekomst kunnen voorkomen en wat de oorzaken ervan zijn. Er hadden ook preventiewerkers bij moeten zijn”.

Franky De Block van het OCMW van Oostende pleitte er dan weer voor om aan drugsgebruikers die verschillende mogelijkheden om te ontwennen of om weer te gaan werken, hebben afgewezen, in de toekomst geen financiële steun of leefloon meer te geven.

JDW