Stand van zaken: Vlaams Belang

De plaat lijkt grijs gedraaid, het verhaal spreekt minder aan. Na 2 decennia het radicale en extreemrechtste buikgevoel in zijn onnavolgbare stijl te hebben verwoord, lijkt het er inderdaad op dat er niet alleen grijze haren in de zwarte haardos, maar ook grijze haren in de zwarte boodschap zijn beginnen te sluipen.

Het kan verkeren, sprak Bredero. De vermaledijde, in een cordon sanitaire geduwde partij die in 2006 nog meer dan een kwart van de stemmen wist te bekoren, is afgegleden naar een score van 12%. Daarmee kan het Vlaams Belang vergeleken worden met de Sp.a en de VLD, die echter een dubbel voordeel hebben: rond hen is er geen schutskring gelegd én ze wegen binnen het Belgsich kader zwaarder omwille van de connectie met de zusterpartijen uit het Franstalig landgedeelte.

Toch mag het Vlaams Belang zich hier niet achter verstoppen. De partij, ooit door Karel Dillen begonnen als reactie op de toegevingen van die andere volksnationalistische partij - de volksunie - is in de jaren '90 groot geworden door het antimigrantenthema, haar rechtlijnigheid, de vraag om verandering en ... door de uitgekiende strategie om geen enkele andere conservatieve, radicaal rechtse partij naast zich te dulden. Het ontstaan van de N-VA kon nog gecounterd worden doordat die als kleine partij in een kartel met de CD&V stapte. Vanaf het moment echter dat de N-VA als zelfstandige partij naar de kiezer trok, tekende zich de neergang van het Vlaams Belang af. Veel kiezers die het niet 100% met het Vlaams Belang eens waren, maar bij gebrek aan alternatief bleven tovh bleven stemmen, hadden nu wel een alternatief. Bovendien blijkt dat alternatief niet in een cordon te passen, houdt het nog steeds het been stijf én dus ook woord! Het Vlaams Belang is dan ook vooral de Vlaamsnationalistische en pragmatisch conservatieve vleugel kwijt geraakt. Wat overblijft is een harde, onverzettelijke kern van flaminganten, aangevuld met politiek misnoegden en extremisten van allerlei pluimage (ras, geloof, ...).

Maar niet alleen de kiezers verdwijnen, ook diverse mandatarissen keerden het afgelopen jaar de partij de rug toe. De Forza Flandria idee indachtig binnengehaalde Jürgen Verstrepen trok met slaande deuren naar de LDD, het drama rond Marie-Rose Morel is een walgelijke politieke tragedie geworden die Filip Dewinter de vriendschap  met Frank Vanhecke deed opblazen, waarna die laatste zich openlijk distantieerde van de partij! De niet onbeschreven, maar steeds partijgetrouwe en loyale soldaat Francis Van den Eynde wordt in Gent uitgerangeerd, de gematige Karim Van Overmeire uit Aalst stapte op en heeft als onafhankelijke een samenwerkingsakkoord met de N-VA aldaar, het politiek talent Bruno Stevenheydens uit Beveren Waas is na een jaar bezinnen in de politieke luwte lid van de N-VA geworden.

De Oostvlaamse tak van het Vlaams Belang, die al veel langer problemen had met de manier van communiceren en eigengereid handelen van de Antwerpse poot (De Winter, Annemans) van de partij, heeft de eer aan zichzelf gehouden of voert nog een strijd van David versus Goliath. Het Vlaams Belang is in se herleidt tot de Antwerpse gemeenteraadsfractie en haar kruiperige loopjongens. Dat een ogenschijnlijk verstandig, maar ook aan de Antwerpse havenbelangen gebonden man als voorzitter Valkeniers zich zo maar voor die kar laat spannen is onbegrijpelijk. Daarenboven is het een open doekje dat wanneer de laatste sterkhouders buiten Antwerpen - de volksnationalisten en Brabanders Joris Van Hauthem en (de alom geprezen) Bart Laeremans zich eens rustig zouden bezinnen, zij de volgende zijn die de stekker er uit trekken.

Het Vlaams Belang is herleid tot een partij die enkel nog met het migrantenthema weet te scoren. Immigratie is een echt probleem en de partij heeft de verdienste gehad om dat als eerste op de tafel te smijten, maar de partij communiceert geen enkel realistische oplossing. Ook inzake de Vlaamse onafhankelijkheid was zij de eerste om resoluut voor seperatisme te kiezen, maar ook in deze materie reikt zij geen realistische oplossingen meer aan. Op het moment dat een Vlaamse onafhankelijkheid dichterbij is dan ooit te voren, verkiest de partij om de ampele pogingen tot Vlaamse frontvorming frontaal af te breken, de doorzichtige beschadigingspoging van De Wever door hem steun toe te zeggen voor zijn kandidatuur tot Antwerps burgemeester, niet te na gesproken.

Het Vlaams Belang heeft nu al haar hoop gevestigd op een soort Europees extreemrechts front, voorbijgaand aan het feit dat met een Marinne Le Pen het FN eerder richting de N-VA strekking evolueert. Het is tekenend voor de strekking van Filip De Winter dat die extremistische frontvorming voorrang geeft op een haalbare Vlaamse verzelfstandiging. Zo missen de zelfbenoemde vaandeldragers de boot richting Vlaamse onafhankelijkheid.

Dit wordt ook in de kiesintenties bevestigd. Het Vlaams Belang kan zich optrekken aan het feit dat ze in de meeste peilingen steeds ondergewaardeerd wordt, maar mag zich daar als partij niet blind op staren. De electorale hoogtijdagen zijn voorbij, de realistische radicale Vlaamse volksnationalisten zijn ze quasi volledig verloren. Zo wordt de partij herleid tot de proportie die ze eigenlijk steeds gehad zou moeten hebben - een proportie in de grootte van Groen!, die drukkingspartij ter linkerzijde, waarbij beide winst en verlies kunnen boeken naargelang de inzet van de verkiezingen, maar waar voor beiden (in sommige provincies) de kiesdrempel toch soms angstvallig dicht naderbij komt.

(EJ)