Sterkte en zwakte van de sp.a in Di Rupo I.

De regering Di Rupo I is een feit én er zijn 3 Vlaamse partijen vertegenwoordigd die zichzelf alle 3 fier op de borst kloppen inzake de binnen gehaalde ministriële ambten.

De sp.a is met 2 ministerposten en één staatssecretaris niet slecht bedeeld. Zeker niet wanneer ook nog eens de inhoud van die drie ambten overeenstemt met wat Bruno Tobback als zijn persoonlijke top 3 van departementen voor ogen had.

Dat Johan Vande Lanotte terug zou komen was een zekerheid. Het departement begroting mag dan wel aan hem voorbij gegaan zijn, met Economie, Consumenten en de Noordzee heeft hij een departement waar de socialisten van droomden. Een begroting en een sanering steunen voornamelijk op de belastingen die geïnd worden op de werklast en de BTW op de geconsumeerde goederen. Een vrijwaring van de koopkracht van de consument door zoveel mogelijk mensen aan een degelijke baan te helpen hoort dan ook bij de core business van de partij én is één van de pijlers van de economie - een bloeiend bedrijfsleven is een tweede. Elk gescoord punt op dat departement is dan ook steeds een gescoord socialistisch punt. Daarnaast kan er ook niet rond Vande Lanotte heen gefietst worden, wanneer de aanpassing van de index ter sprake zal komen. Deze is namelijk rechtstreeks gelieerd met de bevoegdheid Consumenten, waardoor de socialisten een waakhond hebben ter vrijwaring van die index. De bevoegdheid Noordzee is misschien niet zo belangrijk, maar voor een inwoner van de koningin der badsteden - Oostende - is het wel een departement waarop de volgende stembusslag kan worden voorbereid én dus een persoonlijke reddingsboei mocht het op de andere domeinen fout lopen.

John Crombez als staatssecretaris voor de bestrijding van sociale en fiscale fraude is dé verrassing van deze formatie. Niet zo zeer om zijn kennis - hij schreef ten andere zelf het hoofdstuk fraudebestrijding van het regeerakkoord - dan wel omwille van het feit dat ook hij uit Oostende komt. Deze ou-kabinetschef en poulain van Vande Lanotte bewijst de macht van laatstgenoemde binnen de partij - een soort partitocratisch nepotisme. Het departement fraudenbestrijding stond echter wel degelijk op het verlanglijstje van Tobback en past perfect in het totaalplaatje. Wanneer Vande Lanotte de vrijwaring van de index moet garanderen, dienen er andere middelen gevonden te worden om de begroting te kunnen doen kloppen. Binnen de fraudebestrijding hoopt de sp.a die te vinden. De twee Oostendenaars staan eigenlijk voor economisch communicerende vaten.

Monica de Coninck heeft de bevoegdheden Werk, wat weer een perfecte aanvulling is op de bevoegdheid Economie van Vande Lanotte. Bovendien heeft zij als OCMW-voorzitter in Antwerpen een pak sociale ervaring. Het is die ervaring die Tobback heeft willen benutten en waardoor naar eigen zeggen Caroline Gennez naast een minsterieel ambt greep. "Geen enkele van die drie functies paste bij Gennez", zegt Tobback. "Op deze domeinen heeft ze niet de onmiddellijk inzetbare expertise en daarom denk ik dat het een risico geweest zou zijn om zo iemand in te zetten", luidt het. Dat kan wel zijn, maar aangezien Tobback ook stelde dat de 3 mandaten net diegene waren die hij verhoopt had, kan het niet ontkend worden dat hij Gennez liever kwijt dan rijk was in deze regering.

De redenen daartoe zijn alleen hem bekend. Het blijft gissen of de gretigheid waarmee Gennez naar een "toffe ministerpost" hengelde haar de das heeft omgedaan. Gennez is een 'generalist' klinkt het nog, iemand die als fractieleider of partijvoorzitter wel uit de verf komt, maar niet op een specifiek departement (iets wat Verherstraeten en Bogaert voor CD&V blijkbaar wel kunnen). Feit is dat Tobback ook wel inziet dat de 'ontluizing' van Gennez als parijvoorzitter nog niet is afgerond. De defenestratie van Vandenbroucke, de saga met grove oneerbiedige mails over de partijgenoten, de ruzie met De Vidts en de verdere afkalving van de partij zijn haar nog niet vergeten. Ook is men nog niet vergeten dat het haar keuze was om Bert Anciaux aan boord te hijsen. Een keuze die ontaarde in een rel met oude krokodil Tobback waarbij die heel duidelijk zijn visie gaf:"Ik ben 48 jaar lid van die partij. Je wordt 's morgens wakker en hoort een wildvreemde op de radio vertellen dat je partij van naam verandert zodat hij kan overstappen". Zijn zoon Bruno zou Gennez dan ook nooit aan boord willen hijsen.

Tobback heeft als zijn slagen dus thuis gehaald en een sterk geheel op het politieke speelveld opgesteld. Toch zijn er een aantal gevaren te bespeuren. Ten eerste is het zo dat elk positief resultaat op deze 3 departementen steeds pure winst is binnen de socialistische core business, een winst die electoraal geen windeieren zal leggen is de hoop. Het omgekeerde is echter ook waar: elk punt waar één van de 3 excellenties zal moeten toegeven binnen zijn/haar bevoegdheid zal hard aankomen bij de rode basis. En er is meer dan één reden om daar rekening met te houden: saneringen deflatie, werkloosheid,... komen om de hoek kijken.

Daarnaast is er het democratisch deficit. Vande Lanotte behoort tot het oude, paarse verhaal van de sp.a en is om die reden niet echt een uithangbord van vernieuwing en een tabula rasa met het soms onverkwikkelijk verleden. In tijden dat mensen voor verandering stemmen kan dat tellen. Maar of die verandering er dan in moet bestaan dat (weer eens) iemand die gekozen is voor het Vlaams parlement (Crombez) of zelfs helemaal niet verkozen is een post als staatssecretaris of minister moet krijgen is weer een ander verhaal.

Het hoort bij de gok die Tobback heeft genomen en waar hij binnen iets meer dna twee jaar de vruchten van hoopt te plukken. Afwachten is de boodschap.

(EJ)