Turtelboom: "Er komt geen remgeld in strafzaken"

Verdachten en veroordeelden zullen geen remgeld moeten betalen als ze een pro Deo-advocaat toegewezen krijgen. Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open Vld) kondigde zopas in de Kamercommissie Justitie aan dat ze het advies van de Raad van State zal volgen.

De afgelopen jaren stegen de kosten die de staat aan de advocaten moest betalen om gratis rechtsbijstand voor de armen te organiseren, gemiddeld met 8 à 9 procent per jaar. Tot 78 miljoen euro in 2012. Dat is drie keer zoveel als in 2001 (25 miljoen euro). En de stijging ging vier keer zo snel als de inflatie. Om het de gratis rechtsbijstand betaalbaar te houden, voerde Turtelboom nieuwe regels in.

Een van die regels was dat een gratis (pro Deo) advocaat niet meer gratis zou blijven. In de toekomst zou iedereen een bescheiden remgeld betalen, net zoals bij de dokter. Een pro Deo-advocaat zal 10 euro kosten, een procedure voor de rechtbank 20 tot 30 euro.

Remgeld mag

De Raad van State vindt dat dit remgeld kan, maar niet voor arme verdachten en veroordeelden in strafzaken. Volgens de Raad botst dit remgeld in dat ene geval met het recht op een eerlijk proces, dat door artikel 6 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens wordt gegarandeerd. Voor deze groep, en alleen voor hen, moet de procedure gratis blijven. Het remgeld kan dus wel voor arme slachtoffers in strafzaken en voor armen in àlle andere zaken (huurgeschillen, echtscheiding, vreemdelingenzaken).

De Raad meent wel dat het parlement in de wet moet zetten hoe hoog dat remgeld is en wat precies de procedure en de uitzonderingen zijn.

De Raad zegt uitdrukkelijk dat een remgeld op zich én de verplichting om voor elke procedure een forfaitaire bijdrage te betalen ook niét botst met de Belgische grondwet, behalve dus in strafzaken. Dat is dus heel wat anders dan de radio vanmorgen van dit advies heeft gemaakt.

Moordenaars

Turtelboom: "Wij zullen dit advies volgen. Ik stel vast dat de Raad meent dat moordenaars geen remgeld moeten betalen en de familie van hun slachtoffers wel, maar goed. Ik wijs erop dat dit remgeld door de Orde van Balies zelf is voorgesteld, maar nu komen ze daar blijkbaar op terug. In veel ernstiger zaken, zoals een raadpleging bij de dokter, bestaat dit remgeld trouwens ook. Er is dus niets mis mee. Ik ben blij dat de Raad verder geen commentaar heeft op mijn andere voorstellen."

Turtelboom stelde o.a. ook voor dat iedere stagiair advocaat vijf pro Deo-zaken zou moeten pleiten zonder vergoeding. Maar daar heeft de Raad van State dus geen bezwaar tegen.

JDW Archieffoto