Vier jaar Gennez: een balans.

Het was geen mooi geschenk dat de zelfverklaarde koning Salomo van de sociaaldemocratie (Johan vande Lanotte) haar in 2007 aanbood. Meer nog, de volledig gebuisde kandidaat premier van de zwaar verloren verkiezingen van 2007 gebood de partij om zijn twee "dauphinettes" te aanvaarden als voorzitter: Freya Van den Bosche als uithangbord en Caroline Gennez als noeste wroeter in de luwte. De eerste verkoos om toch één keer in haar leven haar verstand te gebruiken en bedankte mits een kattenbelletje voor de eer, waardoor Gennez in de rol van voorzitter werd geduwd - iets wat door de leden in het najaar bevestigd werd.

Gennez haalde het met 66 procent van de stemmen, maar de aanwezigheid en de meer dan 30% van tegenkandidaat Erik De Bruyn van de linkervleugel van de partij zette haar wel te kijk als de kandidate van het partij-establishment - een puppet-on-the-string van haar oude mentor Steve 'gratis' Stevaert. Het is een imago dat ze nooit van zich zou kunnen afschudden. Het zou ook tekenend blijken dat daar, op het podium, naast eveneens nieuwbakken ondervoorzitter Dirk Vander Maelen, het al een eerste keer fout liep.

Het geklungel zou de rode draad van het beleid van Gennez worden. Een politiek correct te verantwoorden keuze om Bert Anciaux aan boord te hijsen, ontaarde in een rel met oude krokodil Tobback die heel duidelijk zijn visie gaf:"Ik ben 48 jaar lid van die partij. Je wordt 's morgens wakker en hoort een wildvreemde op de radio vertellen dat je partij van naam verandert zodat hij kan overstappen". De miscommunicatie over de mogelijke naamsverandering van naar "Sociaal, Progressief, Anders" misnoegde eveneens Willockx en Vanvelthoven.

De link naar het ABVV van Rudy De Leeuw werd wel hersteld en deze unitaire Belgicist die zich als een vis in het water voelt bij het door de PS geïnstititioneerde cliëntilisme, zou de trouwste bondgenoot voor haar blijken, ook in de aanloop naar de verkiezingen van 2009. Verkiezingen waarbij vriendin Ingrid Lieten wel eventjes de lijst wou trekken, maar wou zetelen als vice-ministerpresident. Haar postje was haar meer waard dan de socialistische familie. Het werd dan ook weer een slag in het water. Bart De Wever en de N-VA bleken toch een winnende combinatie en Groen! bleek een frisser verhaal te vertellen dan de Sp.a die nog minder scoorde dan het het "historisch dieptepunt" twee jaar eerder.

Hoeveel frisser bleek toen in oktober 2009 de inhoud van de mail van persoonlijke vriend Barteld Schutyser uitlekte waar die de halve partij schoffeerde en vooral Frank Vandenbroucke op een heel arrogante, kille, neerbuigende toon neersabelde. Dat Gennez eerst en vooral gegriefd was over het feit dat die mail "gelekt" en "gepubliceerd" kon worden, vatte weer eens het onvermogen tot empathie naar de bevolking toe samen. Diezelfde Vandenbroecke was even daarvoor bedankt voor bewezen diensten en naar de achterste banken van het halfrond verwezen, iets wat hem duidelijk hoog zat. Dat leidde dan weer tot een botsing met de voltallige Brabantse afdeling van de Sp.a, die bij monde van Mia De Vidts op het democratisch defeficit van de partij wees, waarna het tot een voor de camera's uitgevochten confrontatie kwam. Naast Vandebroecke was er ook voor Van Brempt geen plaats meer in de Vlaamse regering en de talentrijke aspirant-minister Vanvelthoven betaalde blijkbaar ook voor zijn (vaders) kritiek op de saga met Anciaux. Dat een Vandenbosche en een lichtgewicht als Pascal Smet niet voor de verwachtte sprong voorwaarts hebben gezorgd is ondertussen gekend.

En hoe Lieten denkt over haar collega's in de Vlaamse regering - "uit teflon en beton opgetrokken gevoelloze karikaturen", kwam heel Vlaanderen weeral via een verkeerde mail te weten. Van je vrienden in de politiek moet je het hebben.

En zo dobberde de Sp.a verder naar de Belgische verkiezingen van 2010 waar De Wever zowat heel de rechterflank opsoupeerde en de Sp.a - in tegenstelling tot alle opiniepeilingen - nog verder weg zakte in de publieke opinie. Vanaf dat moment is het idee gerijpt om Gennez een elegante uitweg te bieden via een ministerportefeuille, wat ook verklaart waarom Gennez heel wat sneller overstag wou gaan en de Franstalige eisen wel heel gemakkelijk wou inwilligen. De vastberadenheid van de N-VA stak daar een stokje voor, wat dan weer de oorzaak was van de vele persoonlijke oprispingen van een gefrustreerde Gennez naar N-VA en De Wever toe.

Na nog de afgelopen weken openlijk Frank Vandenbroucke zijn zorgvuldig opgebouwde stelling inzake de pensioenen onderuit gehaald te hebben, is er nu de eerloze aftocht, eenzaam en alleen aangekondigd. De politieke vrienden - Lieten, Stevaert om er maar enkele te noemen - waren in geen omwegen te bespeuren. De familie Tobback haalt zijn slag thuis. Of die nog een "dure" post als minister veil heeft voor Gennez is koffiedik kijken, maar met Vanvelthoven, Vandenbroucke, vande Lanotte, Landuyt, ... zijn er wel meer kandidaten. Misschien te veel om goed te zijn aangezien de Sp.a in de veronderstelling van een regeringsdeelname maar op 2 ministerzetels zou kunnen rekenen. Zou het te ver gaan om te veronderstellen dat net dat ook de verklaring is waarom Caroline Gennez er steeds voor gepleit heeft om Groen! bij de onderhandelingen te betrekken. Het zou de Sp.a wel een zetel kosten, maar ook de vernedering om hem iemand van de partij te weigeren. Met de ene zetel voor zichzelf, zou Gennez niemand anders hoeven teleur te stellen.

Of deze koude rekenkunde klopt, blijft koffiedik kijken. Maar wanneer die hier gemaakt kan worden, is die wellicht ook elders gemaakt. Het "gaan voor een postje" is een moeilijk te weerleggen these, iets wat een zelfverklaard redder van het "linkse verhaal" Debruyne uiteindelijk de partij heeft doen verlaten om de nieuwe linkse formatie Rood! op te richten, die in zijn ogen wel oog heeft voor de mensen. En cynisch genoeg is daarmee de cirkel rond. In 2007, bij haar eedaflegging stelde Gennez:""Wij zijn dé echte partij van de mensen met gewone dromen. Een goede job, een mooi huisje, tijd voor je familie en af en toe op vakantie." Net omwille van die mensen met gewone dromen toch een houvast te bieden verliet een deel van de linkerflank de Sp.a.

Caroline Gennez stond op het einde eenzaam voor de camera's - ze had wel applaus gekregen en stelde sarcastisch vast: "Over de doden niets dan goed.". Of ze het over zichzelf of over tot wat de partij onder haar bewind geworden is had, is minder duidelijk. Eén ding staat vast: het is een intrieste erfenis die ze achter laat. Of een ander het beter had gedaan, zal altijd een open vraag blijven. Maar ze stellen is al duidelijk genoeg.

(EJ)