Vrouwelijke thuislozen rijker maar zieker dan mannelijke clochards

Vrouwelijke thuislozen zijn rijker maar zieker dan hun mannelijke collega's. Over het algemeen is de clochard honkvast, zowel als hij in een instelling verblijft dan wanneer hij op straat slaapt. De helft van de illegalen die in België verblijven heeft een huis en 20% werkt, meestal in het zwart. Maar hun lonen worden maar liefst in een derde van de gevallen niet uitbetaald. De meeste illegalen weten dat ze gratis dringende medische hulp kunnen krijgen. Zowel illegalen als thuislozen zijn arm.

Dat blijkt uit een studie van Ingrid Schockaert en Ides Nicaise van het Leuvense Hoger Instituut van de Arbeid en het bureau Ipsos. De onderzoekers vroegen in opdracht van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding (CGKR) in de lente van 2010 aan 275 thuislozen en 170 illegalen in België hoe hun sociale en economische situatie is.

Wat blijkt voor de thuislozen?

* De grote meerderheid is alleenstaand en verblijft in een instelling (83%) die hen opvangt. De meesten overnachten dagelijks (88%) in de instelling en een derde verblijft er al langer dan 6 maanden. 85% betaalt ook voor die overnachting. Maar de onderzoekers geven toe dat deze cijfers wellicht overschat zijn omdat thuislozen die in instellingen verblijven makkelijker te contacteren zijn.

* Daklozen die niet in een instelling verblijven, hokken ofwel in een verlaten pand, ofwel op straat of bij vrienden thuis. Ze zijn zeer honkvast: 60% verblijft al minstens een maand op dezelfde plaats, 20% al meer dan een jaar. Slechts iets meer dan de helft heeft toegang tot drinkbaar water en minder dan een derde tot een wasgelegenheid.

* De helft van de daklozen heeft een inkomen van minder dan 790 euro per maand. Vrouwelijke thuislozen zijn doorgaans rijker. Uitkeringen vormen het overgrote deel van de inkomsten.

* Eén op de vijf mannen en één op de twintig dakloze vrouwen werkt.

* Het onderwijsniveau van de daklozen is erg laag, maar verschilt niet voor beide geslachten. 70% heeft geen diploma hoger secundair onderwijs.

* Vrouwelijke daklozen zijn zieker dan mannelijke. Een vierde van de thuislozen definieert zijn gezondheidstoestand als "slecht tot zeer slecht". Een derde van de thuislozen gebruikt te veel alcohol en een vijfde neemt te veel slaapmiddelen.

Illegalen

* De helft van de illegalen heeft een woning, meestal een gemeubelde studio (65%). De woningen zijn erg slecht van kwaliteit en de huurprijs bedraagt gemiddeld 312 euro per maand.

* Als illegalen in een instelling verblijven, is dat meestal gratis.

* Het gemiddelde inkomen van een illegaal is lager dan 200 euro per maand, bij de helft is het zelfs lager dan 145 euro.

* 20% van de illegalen werkt, bijna altijd in het zwart. Het gemiddelde loon is lager dan 400 euro en werd in een derde van de gevallen niet uitbetaald. Van de 80% die niet zeggen te werken, is 12% al langer dan tien jaar werkloos en meer dan de helft al langer dan 2 jaar.

* 60% heeft geen diploma hoger secundair, maar toch heeft liefst 17% een diploma hoger onderwijs.

* Een derde van de illegalen noemt zijn gezondheidstoestand "slecht tot zeer slecht". Bijna 40% heeft zeer dikwijls problemen om te slapen en 56% is eenzaam. Maar meer dan de helft van de illegalen kent het systeem van de (gratis) dringende medische hulp en drie vierde van deze groep had er ook gebruik van gemaakt.

JDW