Wat is de alarmbel?

De alarmbel luiden kan als drie vierde van een taalgemeenschap zich in haar rechten bedreigd voelt door een wetsvoorstel. De Franstaligen voelden zich bedreigd door de splitsing van BHV en trokken aan die alarmbel. Dan belandt het dossier-BHV op het bureau van de (paritair samengestelde) ministerraad. Die moet hierover binnen de maand een advies geven. Lukt dat niet, dan zou de regering moeten vallen.

Maar … de regering is al eerder gevallen! Kan de regering dan nog wel dat advies geven?

Nee, zeggen de Franstaligen en de grondwetsspecialisten Jan Velaers (Universiteit Antwerpen) en Johan Vande Lanotte (Universiteit Gent). Zij beweren dat de termijn van een maand geschorst wordt in de periode dat de regering ontslag heeft genomen. Het was volgens hen de logica van de wet.

"In een periode van "lopende zaken" kan de ministerraad geen adviezen geven in controversiële dossiers. Bovendien kan de Kamer de regering niet meer doen vallen als dat advies niet goed is, want ze is al gevallen. Er is dus geen sanctie meer", zo luidt het. De Kamercommissie-Landuyt, die hoorzittingen organiseerde over wat kan in een periode van "lopende zaken", sloot zich in juli 1993 bij die visie aan.

Ja, zo zeggen de grondwetsspecialisten. Matthias Storme (Universiteit Antwerpen), Paul Van Orshoven (KULeuven) en Hendrik Vuye (Universiteit Hasselt). Zij vinden dat de ministerraad ook in een periode van lopende zaken wél een advies in een alarmbelprocedure kan geven.

"Er staat nergens in de wet dat dit niet kan en ook in een periode van lopende zaken kan de regering optreden in dringende materies. Vermits er aan de alarmbel wordt getrokken, gaat het hier om zo'n materie. Tenslotte is de periode van lopende zaken er om de voorrechten van het parlement te beschermen, niet om die van de regering veilig te stellen", zo luidt het daar.

De alarmbelprocedure werd tot nu toe nog maar één keer gebruikt,op 4 juli 1985. De Franstaligen luidden toen de alarmbel over een wetsvoorstel over het Limburgs Universitair Centrum.

JDW