Wie wordt aftredend premier als Leterme vertrekt?

Ontslagnemend premier Yves Leterme verlaat eind dit jaar de Belgische politiek om aan de slag te gaan bij de OESO. Als hij vertrekt voor er een nieuwe federale regering op de been is, zit ons land niet alleen zonder volwaardige regering, maar ook nog eens zonder premier. Vicepremier Didier Reynders (MR) is normaal de eerste in lijn om aftredend premier te worden.

Verkeert de premier in de onmogelijkheid om zijn functie uit te oefenen, dan is het de eerste vicepremier die de taak op zich neemt, Reynders dus. Gaat het om een echt vertrek, dan zal de koning waarschijnlijk - na overleg - binnen de ontslagnemende ploeg op zoek gaan naar iemand om de taak op zich te nemen. De vorst kan op die manier ook de jongste stembusgang in rekening nemen, waarbij naast N-VA vooral de PS van formateur Elio Di Rupo als overwinnaar uit de bus kwam.

Maar ook dan heeft de vorst nog wat bewegingsvrijheid. Theoretisch gezien kan de koning een nieuwe premier aanduiden en meteen diens ontslag aanvaarden met de vraag om de lopende zaken te behartigen. Voordeel is dat er dan geen vertrouwensstemming nodig is in het parlement. De koning kan ook een andere minister uit de ontslagnemende ploeg vragen om de leiding op zich te nemen, dus zonder effectieve benoeming tot eerste minister.

Als het ooit zo ver zou komen, dan is het in elk geval een nieuwe primeur voor ons land. "Maar als men nog lang voortdoet, dan gaan er nog nieuwigheden komen", voorspelt grondwetsspecialist Paul Van Orshoven. "Want vroeg of laat sterft die regering uit."