Wie zijn de rechtse "facebookfriends"?

Zoals hier reeds gemeld onderzocht de denktank Demos de voorbije maanden wat het profiel is van de Facebookvrienden van partijen en organisaties als het VB in Europa en kwam tot de constatatie dat extreem rechts verre van dood is. Maar wie zijn eigenlijk die "friends"?

De 14 organisaties zijn een amalgaam die door Demos onder de noemer "populistisch" geplaatst worden. Aangezien er ook linkse populisten in alle soorten en maten zijn, houdt men het beter op extreem rechts, hoewel ook hier vershillen te bespeuren vallen. In België focuts het onderzoek zich op het Vlaams Belang. De partij staat voor een virulent anti islamdiscours en is tevens voor een unilateraal uitgeroepen Vlaamse onafhankelijke staat.

Het Italiaanse Lega Nord is de Europese organisatie die daar het meest bij aansluit. Zij ijvert voor meer autonomie voor het noorden van Italië dat zij onder de kunstmatige naam Padania afstand willen doen nemen van de meer "verkwistende" en "minder ijverige" bewoners van het zuiden van het land. De laatste jaren is de coalitiepartner van Berlusconi meer en meer in het nieuws gekomen met een stijgende focus op de migratieproblematiek en de islam.

Het eveneens Italiaanse Casa Pound - een naam die verwijst naar Ezra Pound, schrijver, dichter en notoir aanbidder van Mussolini - is een nog radicaler straatbeweging die het geweld zeker niet schuwt en focust op een blanke Italiaanse maatschappij. OOk het Briste "English Defence League" is een radicale straatbeweging die mobiliseert tegen wat ze zelf omschrijft als "Islamitisch militantisme" en dan ook marsen doorheen Islamitische wijken organiseert waarbij steeds betrokken is. De heel extreme eng nationalistsiche beweging stelt op die manier de "British Nationale Party" in de schaduw die na 30 jaar aan de weg timmeren, nog steeds maar 1,9% van de kiezers vertegenwoordigd, hoewel dat aantal weer stijgend is.

Hoe anders is het in Frankrijk waar het rechtse Front National na een electorale dip de voorbije jaren met Marine Le Pen zowaar een presidentskandidaat in huis heeft. De partij schuwt de islamkritiek niet, maar waakt onder haar leiding om niet in simplismen te verzanden. Rechts van het FN staat wat nu officieel ook een partij is, maar eigenlijk gegroeid rond een straatbeweging - Bloc Identaire. Extreem in gedachtengoed, focusend op een exclusief blank Frankrijk. Iets waarbij ze bijvoorbeeld de minder bedeelden van soep voorzien - varkenssoep welliswaar, waardoor moslims en joden uitgesloten worden.

Ook in de Scandinavische landen heeft het VB vrienden: de DF - Deense volkspartij, de Noorse Vooruitgangspartij, de Zweedse Democraten en het Ware Finnen ui Finland zijn partijen die net als de Vrijheidspartij van Geert Wilders een liberaal discours koppelen aan een radicaal anti islamvertoog. De vijf partijen scoren met uitzondering van de Zweedse Democraten steevast tussen de 15% en 25% van de stemmen, waarbij ze dus groter zijn dan het VB.

Ook terug aan het groeien is de Oostenrijkse Vrijheidspartij van wijlen Jörg Haider. Na enige jaren van teloorgang, lijkt de partij vooral de jongeren terug aan te spreken. Ook het Duitse Die Freiheit is het volgen waard, aangezien voor het eerst een radicaal rechtse partij in Duitsland met een stevige basis aan de verkiezingen begint deel te nemen.

Al bij al een amalgaam aan partijen en bewegingen die de meest duistere rechtse bewegingen nog naast zich moet dulden, zoals het N-SA in Vlaanderen. Toch is de naam extreemrechts beter om het geheel te typeren, dan populistisch. Er is natuurlijk nog wel een verschil tussen de neonazi’s van CasaPound en het straatschuim van de EDL, en partijen als het VB. Maar met de meeste opgesomde partijen heeft het VB vriendschappelijke relaties (Lega Nord, FPÖ…) of zou het die vriendschappelijke relaties wel willen (PVV…).

Een groot verschil tussen deze groeperingen is de bereidheid om op straat te komen én het aanvaarden van geweld als drukkingsmiddel. 42 % van de VB-Facebookvrienden zou lid zijn van het VB, 83 % zou VB stemmen, 26 % zou de laatste zes maanden deel hebben genomen aan een protestactie, 6 % aan een nationale protestactie. Veel sympathie dus voor het VB, maar een overgrote meerderheid is niet op straat te krijgen.

De grootste instemming met geweld als middel vinden we natuurlijk bij CasaPound (47 %), Bloc Identitaire (43 %) en EDL (34 %), op de voet gevolgd door de Lega Nord (32 %). Bij de VB-Facebookvrienden ziet 23 % heil in geweld, bij de PVV-Facebookvrienden 25 %. Bij de Scandinavische partijen is het aanvaarden van geweld als middel het laagst (14-15 %). Breivik sluit dus eerder aan bij sommige Italiaanse-Franse-Engelse opvattingen dan bij Scandinavische meningen.

(EJ)