Non riskeert levenslang in de VS

Megan Rice is een katholieke non in de VS en enkele dagen geleden 84 geworden. Sinds vorig jaar mei zit ze in de cel omdat zij en haar twee medebeklaagden schuldig werden bevonden wegens "poging tot schending van de nationale veiligheid", meer bepaald sabotage. Dinsdag (18 februari) zal een federale rechter in Knoxville (Tennessee) vermoedelijk de strafmaat voor het trio vellen. Voor Rice kan dat betekenen dat ze de rest van haar leven in de gevangenis moet doorbrengen. Duizenden mensen uit de hele wereld hebben in brieven aan de rechter voor mildheid gepleit.

Rice, Michael Walli (64) en Greg Boertje-Obed (58) zijn vredesactivisten. Ze waren op 28 juli 2012 het terrein van de Amerikaanse kerncentrale Y-12 in Oak Ridge binnengedrongen, de belangrijkste opslagplaats in de VS voor wapengeschikt, hoogverrijkt uranium. Volgens de aanklacht baanden de drie zich een weg door drie omheiningen, gooiden met mensenbloed gevulde zuigflessen tegen de buitenmuren van het pakhuis, waarop ze ook vredeboodschappen schreven, en braken met hamers enkele stenen los. Vervolgens lieten ze zich zonder verzet arresteren.

Voor de Amerikaanse regering was dit meer dan pijnlijk. Tenslotte wordt Y-12 beschouwd als het "Fort Knox van de uranium", een complex met alle veiligheidssnufjes, die in het kader van het Manhattan-project voor de ontwikkeling van de eerste kernbommen werd gebouwd. Dat de activisten erin slaagden het terrein binnen te dringen, veroorzaakte een resem van hoorzittingen in het Congres en veiligheidscontroles, en droeg er zeker niet toe bij om aanklager en gerecht in het proces tegen de indringers genadig te stemmen.

91 jaar

De bevoegde rechter Amul Thapar wilde de drie aangeklaagden nadat ze schuldig werden bevonden ook niet op vrije voeten laten tot de uitspraak van hun strafmaat. Sindsdien hebben Rice, die tot de Orde van het Heilig Kind Jezus behoort, en haar kompanen de meeste tijd in een districtsgevangenis in Ocilla (Georgia) doorgebracht.

De hoogste strafmaat zou volgens de Amerikaanse media 30 jaar bedragen, maar niemand denkt dat Thapar zo ver zou gaan. De aanklager heeft volgens de Britse krant The Guardian voor Rice tussen de zes en zeven jaar voorgesteld, voor haar medebeklaagden iets meer. Dat zou betekenen dat Rice tot haar 91ste achter de tralies zit, als ze zo lang leeft.

"Geen spijt"

"De aangeklaagden zijn schuldig bevonden aan ernstige misdrijven", citeert de Knoxville News Sentinel uit een motie van federaal raadsman Jeff Theodore aan de rechtbank. Hij wijst er onder andere op dat de actie lang was voorbereid. En dan: "Ze hebben geen spijt (...) getoond. Integendeel, ze genoten van hun misdaden en benutten die om gemeengoed van hun zaak te maken. Het wordt tijd dat ze de prijs voor hun gedrag betalen".

Daadwerkelijk hebben de drie activisten, die eind januari al tot de betaling van 53.000 dollar (39.000 euro) schadevergoeding veroordeeld werden, op het proces hun daad al zonder omweg toegegeven. Maar ze beschouwen zich als onschuldig, argumenteren dat hun actie symbolisch was, nodig om de publieke opinie te vestigen op het "immorele Amerikaanse kernarsenaal". De echte misdaden worden in het nucleair complex begaan, citeerde de Sentinel de aangeklaagden. Bovendien was het er hen om te doen om aan te tonen hoe laks de veiligheidsmaatregelen waren. Maar er is ook iets wat Rice betreurt. "Ik heb er spijt van dat ik dit 70 jaar geleden al niet heb gedaan", zei ze tijdens het proces over haar gedrag.