Rembrandt deed het met tarwebloem

Een studie van Rembrandts 'Portret van Nicolaes van Bambeeck' heeft geleid tot een belangrijke ontdekking: in de preparatielaag maakte Rembrandt gebruik van tarwebloem. Het is de eerste keer dat men zetmeel op deze manier toegepast ziet. Dit opent zeer interessante perspectieven voor de studie van de schildertechnieken in de zeventiende eeuw.

In de laboratoria van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) heeft Jana Sanyova, experte in schildertechnieken, het in 1641 door Rembrandt geschilderde 'Portret van Nicolaes van Bambeeck' uit de verzameling van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België geanalyseerd.

Dit gebeurde naar aanleiding van de recente restauratie van het meesterwerk. Met behulp van diverse wetenschappelijke methodes is ze erin geslaagd om zetmeel en eiwit (tarwebloem) te identificeren in een van de preparatielagen op basis van lijnolie.

Tarwezetmeel

Tarwezetmeel werd reeds teruggevonden in de lijmlaag, het bindmiddel en als laksubstraat in oude schilderkunst, maar het is de allereerste keer dat het wordt aangetroffen in een oliegedragen preparatielaag van een zeventiende-eeuws schilderij.

Door een deel van het gebruikelijke loodwit in de tweede preparatielaag te vervangen door zetmeel, wordt de laag transparant. Zo zou Rembrandt een manier hebben gevonden om de onderliggende roodbruine preparatielaag visueel te laten doorwerken.