"Ziekenhuizen gebruiken kankermedicijn voor oogziekten"

Veel ziekenhuizen gebruiken een kankergeneesmiddel dat nota bene niet wordt terugbetaald om de oogziekte MD te bestrijden. Toch bestaat er al een goed alternatief dat wél wordt terugbetaald. Dat zegt de patiëntenorganisatie Sanconet op basis van onderzoek en eigen berichtgeving.

MD, oftewel maculaire degeneratie, is een oogaandoening waarbij de gezichtsscherpte afneemt door het afsterven van kegeltjes in het centrale gedeelte van het netvlies. Patiënten kunnen nog wel perifere beelden zien en zijn dus niet volledig blind (zie foto onder artikel).

Voor deze aandoening tegen te gaan bestaat het geneesmiddel Lucentis, dat erkend is om MD te behandelen en bovendien wordt terugbetaald. Toch gebruiken veel Belgische en buitenlandse ziekenhuizen het goedkopere kankergeneesmiddel Avastin om MD te bestrijden. De uitwerking van beide geneesmiddelen is bijna identiek dus op geneeskundig vlak is er geen bezwaar om één van beide middelen te gebruiken, zegt Sanconet. Wat is dan het probleem?

"Ziekenhuizen gebruiken het goedkopere Avastin om kosten te besparen", verklaart een woordvoerder van Sanconet. "Toch is dat een risico want dit goedkopere middel moet herverdeeld worden over een aantal steriele injectiespuiten. Niet elke ziekenhuis doet dit op dezelfde manier. Op de koop toe is Avastin niet geregistreerd voor behandeling van MD en een arts die dit geneesmiddel herverdeelt kan aansprakelijk worden gesteld bij fouten", waarschuwt de patiëntenorganisatie.

Een niet-erkend geneesmiddel dat niet wordt terugbetaald wordt toch gebruikt? Reden genoeg om verschillende oogartsen op te zoeken en deze situatie aan te kaarten. Veel artsen wensten niet te reageren maar oogchirurg Peter van Bladel uit Antwerpen wilde toch een reactie aan ons geven.

"Inderdaad, wij oogartsen gebruiken niet vaak Lucentis, maar daar hebben we wel goede redenen voor", verduidelijkt de oogchirurg. "Het geneesmiddel van Novartis kost maar liefst 1.100 euro per injectie. Dat bedrag wordt terugbetaald, wat op zich al een grote kost is voor de sociale zekerheid. Wat men trouwens niet zegt is dat je vòòr het gebruik van het geneesmiddel een scan moet doen die verplicht wordt door de overheid. Dat heet een OCT-scan, kost 75 euro en wordt niet terugbetaald door het ziekenfonds. En ook niet onbelangrijk: om die OCT-scan te doen heb je een apparaat nodig van meer dan 100.000 euro. Dat is een grote investering voor een ziekenhuis."

Volgens de oogchirurg kost het minder voor de maatschappij om het kankergeneesmiddel Avastin te gebruiken: "Zoals het Sanconet-artikel al vermeldde is het effect van Avastin op MD inderdaad gelijkaardig aan Lucentis. Een recente studie uit de VS toont dat ook aan. Daarbij moet ik wel de kanttekening maken dat er in zeldzame gevallen een verhoogd risico is op een CVA, oftewel een beroerte in gewoon Nederlands."

Het enige nadeel aan het goedkopere Avastin is dat dit geneesmiddel niet wordt terugbetaald. "Avastin is inderdaad niet erkend voor gebruik tegen MD en daarom wordt het geneesmiddel niet terugbetaald. Maar het geneesmiddel kost maar een twintigtal euro per injectiespuit, veel goedkoper dan het veel duurdere Lucentis. Tegen de dure prijs van dat laatste geneesmiddel hebben wij als oogchirurgen al serieus geprotesteerd bij de fabrikant." (AN)