De geschiedenis van de auto in 60 delen: Opel 'doktorwagen' (1909)

Duitsland, viercilinder, 1.200cc, 10pk

Er was eens… een oudste zoon van een slotenmaker. Adam Opel begon zijn loopbaan als leerling in de werkplaats van zijn vader. Het sloten maken zat hem echter niet in het bloed, wel het reizen. Zo begaf hij zich onder meer naar België, Engeland en Parijs. Het Parijse nachtleven kostte ook in de negentiende eeuw al veel geld dus Adam moest er een job zoeken. Die vond hij in een naaimachinefabriek. Toen hij terug naar Duitsland keerde richtte hij er een eigen naaimachine op. Dat was in 1862, en twee jaar later was dat al een groot succes: er werden toen zo’n  50 naaimachines per dag geproduceerd om aan de vraag te voldoen. Die naaimachinefabriek was de basis van het bedrijf Opel.

In 1868 stapte Adam in het huwelijksbootje met Sophie Scheller, dewelke een dochter was van een welgestelde herbergier. Ze kregen samen vijf zoons. Vanaf 1886 begon Opel met het fabriceren van fietsen en niet veel later was Opel de grootste fietsenfabriek van de stad.

Toen Adam Opel 58 jaar was overleed hij aan de gevolgen van tyfus. Weduwe Sophie en de vijf zonen (Carl, Wilhelm, Heinrich, Fritz en Ludwig) namen de leiding van de fabriek over. In 1897 begon een ware afzetcrisis in de rijwielenbranche, waarna de gebroeders Opel besloten om auto’s te gaan bouwen. Dat was immers de markt van de toekomst. Ze kochten de toen bekende motorenfabriek Friedrich Lutzmann en verplaatsten de productie naar Rüsselsheim. De eerste auto’s werden als chassis met motor aan andere constructeurs geleverd en voorzien van een carrosserie.

In 1902 schakelde men over op eigen modellen en begon Opel deel te nemen aan autoraces. Dat was niet zonder succes, wat meteen prima reclame opleverde voor de nog jonge autofabrikant. Zo behaalde Opel in de Kaiserprijs van 1902 een eervolle derde en een vierde plaats. De hele rit lang had Fritz Opel de leiding, tot hij net voor de finish omwille van een breuk in de radiatorslang moest opgeven.

In 1909 behaalde Wilhelm Opel de eerste plaats in de Prins Heinrich-Fart, waarna hij met de kleine Opel 10-20-PS ook de Flachrennen bij Guben won.
Dat jaar bracht Opel ook de zogenaamde ‘doktorwagen’ op de markt, waarmee het eerste grote verkoopsucces werd behaald. Interessant aan die wagen was het cartersmeersysteem, dat alle smeerpunten in de motor automatisch van olie voorzag.

In 1912 maakte Opel 3.000 auto’s, om een jaar later alle Duitse concurrenten te overvleugelen. Dit was een hele prestatie, vooral wanneer je er rekening mee houdt dat in 1911 de fabriek bijna helemaal verwoest was. Maar in november van dat jaar was de ganse fabriek herbouwd: veel groter en moderner dan eerst. In 1912 werd ook de Opel met de sterkste motor uit die periode geïntroduceerd. Die motor was een viercilinder met een inhoud van maar liefst 10.200cc en ontwikkelde 100pk. De auto haalde 125 km/u. De standaarduitvoering van dit ‘type 40/100 woog 1.800 kilogram en kostte 22.000 Goldmark. Vanaf 1913 werd deze ook als sportmodel geleverd, met een buiten de carrosserie liggende uitlaat.

Klik hier voor foto’s van de ‘doktorwagen’, de 40/100, de Opelfabriek en de familie Opel. (SL)